1
استادیار بخش علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2
دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
10.22034/jksl.2026.563764.1553
چکیده
این مقاله به تحلیل رابطه مفهومی میان شرط (پیروزی و فتح) و جزا (تسبیح، حمد و استغفار) در سوره نصر می‌پردازد. با وجود وضوح ظاهری، این ساختار پرسش‌برانگیز بوده و بسیاری از مفسران و پژوهشگران قرآنی را بر آن داشته که در خصوص رابطه شرط و جزا در این سوره، نظراتی را ارائه دهند. پژوهش حاضر، با بررسی و تحلیل خوانش‌های رایج مفسران، از جمله تلقی سوره به عنوان پیشگویی خبر وفات پیامبر (ص) یا درسی در باب اخلاق افراد پیروز و غالب، از این خوانش‌ها فراتر رفته و بینش تفسیری متفاوتی ارائه می‌دهد. بر اساس خوانش برگزیده این پژوهش، سوره نصر، اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت» است. در این خوانش، شرط (پیروزی و فتح) نه پایان کار، بلکه سرآغاز مسئولیت سنگین امت برای تثبیت و گسترش دین است و جزا (تسبیح، حمد و استغفار) یک راهبرد سه‌گانه برای آماده‌سازی امت جهت به دوش کشیدن این مسئولیت تمدنی است. در این چارچوب، «استغفار» به معنای یک پاکسازی و بسترسازی راهبردی برای امت بازتعریف می‌شود.
آجیلیان مافوق، محمد مهدی و رضائی، علی. (1405). اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت»؛ بررسی خوانش‌های مفسران از رابطه مفهومی شرط و جزا در سوره نصر. (e256179). فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن، ()، e256179 https://doi.org/10.22034/jksl.2026.563764.1553
MLA
آجیلیان مافوق، محمد مهدی، و رضائی، علی. "اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت»؛ بررسی خوانش‌های مفسران از رابطه مفهومی شرط و جزا در سوره نصر" .e256179 ، فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن، ، 1405، e256179. doi: 10.22034/jksl.2026.563764.1553
HARVARD
آجیلیان مافوق، محمد مهدی، و رضائی، علی. (1405). 'اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت»؛ بررسی خوانش‌های مفسران از رابطه مفهومی شرط و جزا در سوره نصر'، فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن، (), e256179. doi: 10.22034/jksl.2026.563764.1553
CHICAGO
آجیلیان مافوق، محمد مهدی و رضائی، علی، "اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت»؛ بررسی خوانش‌های مفسران از رابطه مفهومی شرط و جزا در سوره نصر." فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن، (1405): e256179, doi: 10.22034/jksl.2026.563764.1553
VANCOUVER
آجیلیان مافوق محمد مهدی، رضائی علی. اعلام گذار از مرحله «رسالت» به «آغاز مسئولیت امت»؛ بررسی خوانش‌های مفسران از رابطه مفهومی شرط و جزا در سوره نصر. فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن. 1405;():e256179. doi: 10.22034/jksl.2026.563764.1553
