فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

همگرایی تمدنها: تحلیل ایثار و جهاد در آموزه‌های بودا و نقد قرآنی آن (راهبرد، مبانی، اهداف و شاخصه‌ها)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 مربی همکار گروه قرآن و حدیث، مجتمع عالی جامعة المصطفی، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث،جامعة المصطفی العالمیة، اصفهان، ایران.
3 مربی مدرسه علوم و معارف اسلامی، جامعة المصطفی العالمیة، اصفهان، ایران.
4 استادیار فقه و اصول،مجتمع عالی جامعة المصطفی، اصفهان، ایران.
چکیده
ایثارگری در میدان نبرد از جمله مقوله‌های حیات بخش در مکاتب انسانی بوده و در غالب آنها مورد تاکید قرار گرفته است. بررسی این مقوله در آیین های زندۀ غیر توحیدی همچون بودا که از پیروان قابل توجهی برخوردار است نشان می دهد، تبیین منطقی آموزه های وحیانی قرآن و آشکار سازی و تقویت نقاط اشتراک دو آیین اسلام و بودا،در مورد ایثارگری، می تواند همگرایی تمدنی قابل توجهی را در میان پیروان دو آیین به ارمغان بیاورد. بررسی این مساله با این هدف، نیازمند پژوهشی عمیق در مبانی، اهداف و شاخصه‌های ایثارگری است؛ زیرا که این سه حوزه، تعیین کنندۀ کیفیت و حدود تعالیم دفاعی و ایثارگرایانه ادیان و آیین ها می باشد. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی، کلیات تعالیم آیین بودا در سه حوزه مبانی، اهداف و شاخصه‌ها را مورد مطالعه قرار داده و زمینه‌های تأثیرگذار آنها در روحیۀ ایثار و دفاع را تبیین نموده،سپس به نقد وبررسی آنها در معارف قرآن پرداخته است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، آیین بودا متاثر از حقائق چهارگانه، قانون کارما (رفتار) و اندیشه‌های فراگیر نوع دوستی، راهبرد اصلی ایثارگری در جنگ را، بخشش و ایثار منافع به متخاصم و تأمین خواسته های او می داند و از این طریق به دنبال فرونشاندن عطش دشمنان به مادیات است. قرآن کریم با پذیرش اصل رنج در زندگی و جهت‌دهی حکیمانه آن به اهداف متعالی، اهداف مطرح در بودا را نقد و اصلاح پذیری متخاصم در راهبرد بودا را مردود دانسته، دفاع و ایثاگری فعال را واجب می داند.

چکیده تصویری

همگرایی تمدنها: تحلیل ایثار و جهاد در آموزه‌های بودا و نقد قرآنی آن (راهبرد، مبانی، اهداف و شاخصه‌ها)
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Civilizational Convergence: An Analysis of Sacrifice and Jihad in the Teachings of Buddha and Their Qur’anic Critique (Strategies, Principles, Objectives, and Characteristics)

نویسندگان English

Hojjatollah Mehrabi 1
Ebrahim Rezaei Adriyani 2
Mohsen Barghikar 3
Hamid Elahidoost 4
1 Lecturer, Department of Qur’an and Hadith, Al-Mustafa International University, Isfahan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Qur’anic and Hadith Studies, Al-Mustafa International University, Isfahan, Iran.
3 Lecturer, School of Islamic Sciences and Teachings, Al-Mustafa International University, Isfahan, Iran.
4 Assistant Professor of Jurisprudence and Principles, Al-Mustafa International University, Isfahan, Iran.
چکیده English

Self-sacrifice on the battlefield is one of the life-giving themes emphasized in many human schools of thought. Examining this concept in living non-monotheistic traditions such as Buddhism-which still has a considerable number of followers-shows that a rational explanation of the Qur’anic teachings and the clarification and reinforcement of commonalities between Islam and Buddhism in relation to self-sacrifice can bring about significant civilizational convergence among their adherents. Investigating this issue requires an in-depth study of the foundations, objectives, and characteristics of self-sacrifice, since these three domains determine the quality and scope of defensive and sacrificial teachings within religions and traditions. Using a descriptive-analytical method, this study explores the general teachings of Buddhism in these three domains, explains their influence on the spirit of sacrifice and defense, and then critiques them in light of Qur’anic knowledge. The findings indicate that Buddhism, drawing upon the Four Noble Truths, the law of karma, and universal altruistic thought, regards the main strategy of self-sacrifice in war as granting concessions and offering one’s interests to the aggressor in order to satisfy the enemy’s material desires. The Qur’an, while acknowledging the principle of suffering in life and directing it wisely toward higher goals, critiques the Buddhist objectives, rejects the notion of the enemy’s reformability in the Buddhist strategy, and instead affirms the necessity of active defense and sacrifice.
 

کلیدواژه‌ها English

Buddhist teachings
civilizational convergence
Qur’an
critique of Buddhism
objectives of sacrifice in Buddhism
sacrifice in Buddhism
قرآن کریم
ابن منظور، محمد بن مکرم‏(1414ق)‏. لسان العرب(جمال الدین میردامادی، مصحح). دار الصادر.
توفیقى، حسین(1397). آشنایى با ادیان بزرگ. انتشارات سمت.
جان، بایرناس(1387). تاریخ جامع ادیان(علی‌اصغر حکمت، مترجم). انتشارات علمی و فرهنگی.
جبرائیلی، آرش(بی‌تا). آموزه‌های بودا. بی‌نا.
جوادی آملی، عبدالله(1380). انتظار بشر از دین. انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله(1384). وحی و نبوت. انتشارات اسراء.
چاترجی، ساتیش چاندرا و همکاران(1384). معرفی مکتب‌های فلسفی هند(فرناز ناظرزادۀ کرمانی، مترجم). مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد(1390). مفردات ألفاظ القرآن. دار القلم-الدار الشامیة.
زبیدی، مرتضی(1414ق). تاج العروس(علی شیری، مصحح). نشر دار الفکر.
سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم(1394). ادیان زندۀ جهان. کتاب طه.
شایگان، داریوش(1362). ادیان و مکتب‌های فلسفی هند. امیرکبیر.
طباطبایی، سیدمحمدحسین(1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، فضل بن محمد(1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ناصرخسرو.
مصباح یزدی، محمدتقی(1391). چکیده‌ای از اندیشه‌های بنیادین اسلامی. انتشارات مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصطفوى، حسن(1430ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. دار الکتب العلمیة.
مکارم شیرازی، ناصر(1374). تفسیر نمونه. دار الکتب الاسلامیه.
مینگ، دو وی و همکاران(1388). آیین کنفسیوس، دائو و بودا(غلامرضا شیخ‌زین‌الدین، مترجم). فیروزه.
هوکینز، بردلی(1388). آیین بودا(محمدرضا بدیعی، مترجم). انتشارات امیر کبیر.
هیوم، رابرت(1362). ادیان زندۀ جهان(عبدالرحیم گواهی، مترجم). نشر فرهنگ اسلامی.
John Bowker(1997). The Oxford Dictionary of World Religions. Oxford University Press.
 

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 15 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 23 فروردین 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1404