الگوی نظری اطلاع‌رسانی مطلوب در مسئله بحران آب با تأکید بر آموزه‌های قرآن کریم

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران

2 استادیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحدمیبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران

3 استادیار گروه مدیریت، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

چکیده

این پژوهش باهدف ارایه الگو به منظور بررسی عوامل موثربر اطلاع رسانی بحران آب مبتنی بر آموزه های قرآن انجام شد. بدین منظور تعداد 21 نفر از مدیران، متخصصان و اساتید ارتباطات، رسانه، فضای مجازی، علوم قرآنی و حوزه آب با استفاده از نمونه گیری هدفمند نظری انتخاب شده و با روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی مورد مصاحبه قرار گرفتند. ابزار جمع آوری اطلاعات در این پژوهش، مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و همچنین چک لیست جهت تهیه و استخراج آیات مرتبط بود و جمع آوری یافته ها تا اشباع نظری اطلاعات ادامه یافت. باتوجه به موضوع پژوهش سوالات دردو بعد شامل، مضامین قرآنی موثرجهت تولید محتوای رسانه ای با محوریت آماده سازی افکارعمومی جهت آگاهی از بحران آب و شناسایی عوامل موثربر اطلاع رسانی مطلوب درباره بحران آب مبتنی برآموزه های قرآن کریم به مخاطب مطرح شد و یافته ها در بررسی مفاهیم قرآنی شامل،آب منشاحیات، نیازمندی به آن برای انسان ،احیاگری ،فراوانی، طبیعت ،برکت،رزاقی،اشاره به ظرفیت ها و گنجایش های آبی در زمین، نیازطبیعت به آب، طهارت و... بود. بر اساس یافته های حاصل ازمصاحبه ها عوامل موثربر اطلاع رسانی دردو بعد راهبردهای اجرایی و کاربردی دسته بندی شد. تکراربه موقع و مناسب مساله بحران آب ازطریق رسانه، استفاده ازظرفیت های رسانه ای، تولید محتوا با ایده گرفتن ازمفهوم آیات مرتبط با آب وتوسعه گفتمان هایی با موضوع بحران آب از راهبردهای اجرایی و اعتمادآفرینی، تقویت مسئولیت پذیری و مشارکت جمعی، غنی کردن محتوا، ابتکارعمل و خلاقیت و... بعنوان مقوله محوری گزارش ازجمله راهبردهای کاربردی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The theoretical model of optimal information in the issue of water crisis with an emphasis on the teachings of the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Mehran Fuladinejad 1
  • Ali Mohammad mazidi 2
  • Hosein Eslami 3
1 Doctoral student of social communication sciences, Meibod branch, Islamic Azad University, Meibod, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Social Communication Sciences, Meybod Branch, Islamic Azad University, Meybod, Iran.
3 Assistant Professor Department of Management, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
چکیده [English]

This research has been done with the aim of providing a model to investigate the factors affecting water crisis information based on the teachings of the Quran. For this purpose, 21 managers, specialists and professors of communication, media, virtual space, Quranic sciences and water field were selected using theoretical targeted sampling and they were interviewed with the method of qualitative content analysis with an inductive approach. The data collection tool in this research was a semi-structured in-depth interview as well as a checklist to prepare and extract relevant verses And the collection of findings continued until the theoretical saturation of information. According to the topic of the research, the questions in two dimensions include effective Quranic themes for the production of media content with the focus on preparing public opinion to be aware of the water crisis and the identification of factors affecting the desired information about the water crisis based on the teachings of the Holy Quran was presented to the audience and the findings in the study of Quranic concepts included water as the source of life, the need for it for humans, revival, abundance, nature, blessing, sustenance, reference to the capacities and capacity of water on earth, nature's need for water, purity, etc. Based on the findings from the interviews, the effective factors on informing were categorized into two dimensions of implementation and practical strategies. Timely and appropriate repetition of the issue of water crisis through the media, use of media capabilities, content creation by taking ideas from the concept of verses related to water and developing discourses on the issue of water crisis from implementation and confidence building strategies, strengthening responsibility and collective participation, enriching the content, Initiative and creativity, etc, as the central category of the report, are among practical strategies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information
  • water crisis
  • blessing
  • water supply
  • Quran
-قرآن کریم، ترجمه آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی
- احمدزاده کرمانی، روح الله (1390)، باز اندیشی در فرهنگ و رسانه، تهران: انتشارات چاپار
- اسماعیلی ایولی، علی (1400)، اهمیت آب در قرآن و اخلاق اسلامی-دومین همایش ملی پژوهش‌های میان رشته‌ای قرآن و انگاره‌های علوم
- الوندی، پدرام (1394)، روزنامه‌نگاری شبکه‌ای، تهران: انتشارات ثانیه
- ایمان، محمدتقی (1397)، روش شناسی تحقیقات کیفی، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
- بلیکی، نورمن (1384)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمه چاوشیان، نشرنی
- بزی، خدارحم؛ خسروی، سمیه؛ جوادی، معصومه و حسین نژاد، مجتبی 1389))، بحران آب در خاورمیانه (چالش‌‌ها و راهکارها)، مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام
- تقی پور، فائزه (1397)، بازنگری روزنامه‌نگاری معاصر، اصفهان: دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
- تقی پور، فائزه؛ ایرانپور، پرستو و سروری نژاد، بهنام (1399)، ارتقا سوادآبی مبتنی برعملکردرسانه در شهر اصفهان، فصلنامه مطالعات جامعه شناختی شهری، سال دهم، شماره 37، زمستان
- جلالی، رستم (1391)، نمونه گیری در پژوهش‌های کیفی، تحقیقات کیفی در علوم سلامت، سال 1، شماره 4، زمستان 1391
- جوانمرد، فاطمه سادات و غلامپور، مسعود (1393)، نقش رسانه در کنترل بحران آب
- درویشی، رضا (1398)، شناخت موقعیت جغرافیایی چشمه آب حیات بر اساس قرآن کریم، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی–پژوهشی، سال شانزدهم، شماره64، زمستان1398
- دفلور، ملوین و دنیس، اورت ای (1383)، شناخت ارتباطات جمعی، ترجمه مرادی، سیروس، انتشارات دانشکده صدا ‏و ‏سیما
- دهقان، حسین و پوررضا، کریم (1396)، جامعه‌پذیری مصرف آب در آیینه کتب درسی تحلیل محتوای آب در کتب علوم اجتماعی، فصلنامه علمی پژوهشی علوم اجتماعی، شماره 77
- مک کوایل، دنیس (1391)، نظریه‌های رسانه، ترجمه سعید شاه حسینی، تهران:دانشگاه تهران
- رجاییان، ندا (1396)، واکاوی گفتمان رفتار مصرف آب دانش آموزان دوره اول ابتدایی به منظور طراحی دوره آموزشی مبتنی بر روش یادگیری معکوس
- ساروخانی، باقر (1370)، دایره المعارف علوم اجتماعی، تهران، انتشارات کیهان، چاپ اوّل
- سلیمانی باغشاه، ام البنین و موسوی مقدم، سیدمحمد (1399)، سبک زندگی در تعامل با آب با تکیه بر آموزه‌های قرآن، مطالعات قرآنی، شماره نشریه31، تابستان 1399
- شاو، دونالد و کامبز، مکسول مک (1381)‏، کارکرد «برجسته‌سازی» در مطبوعات، ترجمه مسعودی، امید، تهران:سوره
- طالبی صومعه سرایی، مهشید و شهابی، محمود و عنایتی شبکلائی، علی (1395)، واکاوی معنایی واکنش شهروندان نسبت ‏به اطلاعات ‏زیست محیطی رسانه ملی (با تأکید بر ‏اطلاع‌رسانی مسائل آب بازیافتی)
- عالی‌پور هفشجانی، فتح الله؛ مهدوی هفشجانی، مهدی و عالی پور هفشجانی، فرنگیس (1398)، بررسی علمی دیدگاه قرآن درباره‌ی نقش سلامتی‌بخش آب در زندگی بشر، پژوهش در دین و سلامت، دوره 5 شماره 4
- علی عسگری، عبدالعلی؛ صلواتیان، سیاوش و ارجمندی، اسماعیل (1394)، الگوی طراحی آرایش رسانه‌ای صداو سیما در فضای نوین رسانه‌ای جهان، فصنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال بیست و دوم، شماره 2؛ تابستان 94
- علیخانی، امیر (1400)، منزلت آب و تضمین منابع آبی برای توسعه از منظر آیات قرآن، «نشریه مطالعات تفسیری» پاییز 1400 شماره 15
- عیسی پور، علی و عابدی، شهرام (1397)، بررسی مصرف آب در نیروگاههای حرارتی و ارائه راهکارهای اصلاح الگوی مصرف-همایش منطقه‌ای آب
- عباس زاده، محمد (1392)، منطق ساخت شکنی و سیاست عملی، فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شمارة 4
- کوئن، بروس (1387)، مبانی جامعه شناسی، ترجمه: توسلی، غلامعباس و فاضل رضا، تهران، سمت، 1387، چاپ 21
- گودینی ح، بازدار م، طراحی م، زارع س، یاراحمدی م، محمدیان ج، احمدی فرد (1395)، بررسی تأثیر آموزش بر میزان صرفه جویی در مصرف آب در شهر خرم آباد در سال 1394، فصلنامه مهندسی بهداشت، سال چهارم، شماره 1
- گیدنز، آنتونی (1396)،  جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی، چاپ سی و سوم
- گرانمایه پور ع، بیگدلی نژاد م (1395)، بررسی نقش آموزشی رسانه ملی در اصلاح الگوی مصرف آب در بین شهروندان تهرانی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی
- محمدی گیوشاد، سعیده ‏ (1395)، نقش آموزشی رسانه در کاهش مصرف آب
- محمدی، محمد جواد، امین، ممحم، معطریان، علی، حیدرماه، فلاح (1395)بررسی اهمیت آب از دیدگاه قرآن کریم-نشریه انسان و محیط زیست (پیاپی 13)، پاییز و زمستان 1395 شماره2
- مک کوییل، دنیس (2005)، رسانه‌های نوین، نظریه نوین، ترجمه شاه حسینی، سعید، به نقل از سایت: http://www.anthropology.ir/node/‎‏1319
- مک کوییل، دنیس (1382)، مقدمه‌ای بر نظریه رسانه‌های جمعی ترجمه اجلالی، پرویز، وزارت فرهنگ و ارشاد ‏اسلامی، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها
- ملکی نژاد، حسین؛ طاهری، ریحانه و اسکندری، منیژه (1396)، مدیریت منابع آب از دیدگاه قرآن کریم، همایش بین المللی دانش سنتی مدیریت منابع آب، کتاب مجموعه مقالات
- نصراللهی، اکبر (1392)، مدیریت پوشش خبری بحران، تهران، دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه‌ها
- وحدت آزاد، اباذر و روحانی مشهدی، فرزانه (1397)، اعجاز علمی قرآن در بیان پدیده نفوذ آب به اعماق زمین-پژوهشنامه معارف قرآنی، بهار 1397 - شماره 32
 
-Ahmed, Saifuddin (2014),Online Public Opinion: Transforming Agenda Setting and Shaping the Public Sphere in China, Citation preview, October 2014, www.researchgate.net/publication/278159224.p:25
-Bandura, Albert(2002)، «Social Cognitive Theory of Mass Communication”, in J. Bryant and D. Zillman (eds), Media Effects: Advances in Theory and Research, Hills Dale, NJ: Erlbaum.
-Castells, Manuel. (2017). «Communication, Power and Counter-Power in the network Society”. Inernational Journal of Communication, 1(1),238, 266,479.
-Desmarais , Michel C and Ryan S. J. d. Baker (2011)، A review of recent advances in learner and skill modeling in intelligent learning environments, User Modeling and User-Adapted Interaction, April 2012, Volume 22, Issue 1–2, pp 9–3, https://link.springer.com
-Devlin ,Sandra,(2006)crisis Management planning and execution,crc press -
Emerson,Lisa (2015)، Let's talk about literacy, Citation preview, July 2015, www.researchgate.net/publication/278159224
-Eide , E.,& Kunelies R.(2012). Media Meets Climate. Norway,Nordicom.p;13-19
-Feekery, Angela (2017)، That's Not My Job": Supporting Academics to Develop Information Literacy Skills in Content Courses, Georgia Southern University Digital Commons @Georgia Southern Georgia International Conference on Information Literacy, https://digitalcommons.georgiasouthern.edu
-Glaser, Barny. (1998). Doing grounded theory: Issues and discussions, Sociology Press. Mill Valley, CA,p:221
-Glaser, Barny. (2005). The grounded theory perspective III: Theoretical coding, Sociology Press. Mill Valley, CA.p:224
-Krishnan , Meenakshi (2018), 3 Models (and Tools)، to Understand, Predict, and React to Your Social Media, publish in Contenting Marketing Institute, https://contentmarketinginstitute.com.
-Moors,RuudPR(2019)، Smith: «The digital transformation is about people first and technology second, Customer Talk, www.customertalk.nl.p:74
-Morgan, Micheal and Shanahan, James (1997)، «Two Decades of Cultivation Research: An Appraisal and Meta- Analysis, in B. Burleson (ed), CommunicationYearbook, sage Publications.