پژوهش حاضر با هدف واکاوی سازوکار مفهوم‌سازیِ استعاری در قرآن کریم، به تحلیل ساختار معنایی سورۀ مبارکۀ صف بر پایۀ نظریۀ «طرح‌واره‌های تصویری» (جانسون، 1987) می‌پردازد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی با رویکرد زبان‌شناسی شناختی است که طی آن، داده‌های متنی به صورت کمّی و کیفی استخراج و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سازمان‌دهی شناختی این سوره بر شبکه‌ای از الگوهای تجسم‌یافته استوار است؛ به نحوی که طرح‌وارۀ «نیرویی/قدرتی» مبتنی بر الگوی پویایی‌شناسی نیرو (تالمی، 2000) با بسامد ۴۵% محوریت دارد و پس از آن، طرح‌واره‌های «حرکتی/مسیر» (۳۰%) و «حجمی/ظرفی» (۲۵%) در مراتب بعدی قرار می‌گیرند. ایدۀ مرکزی و نوآورانۀ پژوهش دلالت بر آن دارد که تقاطع ساختارمندِ این سه الگوی شناختی، یک «کلان‌طرح‌وارۀ تلفیقیِ ظرفِ پویایِ مقاوم» را در هندسۀ سوره خلق کرده است. در این مدل، مفهوم انتزاعی «ایمان» و «وحدت» از یک باور درونی، به یک «کنش فیزیکیِ یکپارچه و نفوذناپذیر» (بنیان مرصوص) ارتقا یافته است. نتیجه آنکه، انسجام متنی و نظام الهیاتی-اجتماعی سورۀ صف، صرفاً کارکردی بلاغی ندارد، بلکه بازتاب‌دهندۀ ظرفیت و انسجامِ بالایِ شناختیِ متنِ این سوره در بازنمایی و نهادینه‌سازیِ مفاهیمِ انتزاعیِ مقاومت، تقابل نیروها و هدایت غایت‌مند در ساختار ذهنی مخاطب است.