پژوهش حاضر با هدف کشف الگوی مهندسی اجتماعی تدریجی قرآن کریم در نهادینه‌سازی ارزش‌های حاکمیتی و با تمرکز بر مصداق عفاف و حجاب، مدلی کاربردی برای سیاست‌گذاری فرهنگی حکومت اسلامی طراحی می‌کند. مقاله با روش توصیفی-تحلیلی از سویی با تحلیل محتوای تاریخی ترتیب نزول، فرآیند اجرا در صدر اسلام را بازسازی کرده و از سوی دیگر، این فرآیند را با چارچوب فقه حکومتی(با محوریت اصل کلیدی «دفع افسد به فاسد») تحلیل و اعتبارسنجی نموده است. یافته‌ها نشان می‌دهد قرآن کریم نهادینه‌سازی را در یک فرآیند گام به گام سه مرحله‌ای و حکیمانه سامان داده است: ۱-خلق گفتمان و زمینه‌سازی معرفتی(در آیات مکّی) با تأکید بر مفاهیم بنیادینی مانند «تقوا»، «عفاف باطنی» و «تکریم شخصیت زن». ۲-تربیت اجتماعی و عادی‌سازی(در اوایل مدینه) با انتقال مفاهیم از حیطة فردی به عرصة اجتماعی از طریق خطاب‌های جمعی و ایجاد گفتمان عمومی. ۳-تقنین نهایی و تکلیف‌سازی(در مدینة متأخّر) با صدور حکم الزامی حجاب پس از آماده‌سازی بسترهای فرهنگی و اعتقادی. این سیر، الگوی «تربیت‌محور» را جایگزین الگوهای «اجبارمحور» کرده و این فرضیه را تقویت می‌کند که تدریج، یک استراتژی حکومتی هوشمندانه و دارای پشتوانة نقلی و عقلی است. الگوی استخراج‌شده بر لزوم تقدّم فرهنگ‌سازی بر قانون‌گذاری، و زمان‌سنجی دقیق در اجرای احکام اجتماعی تأکید دارد و چارچوبی برای اجتهاد پویای حکومتی ارائه می‌دهد. این الگو برای نظام‌های فرهنگی امروز، لزوم توجّه به «ترتیب منطقی مراحل»، «اولویت‌بندی مصالح» و «زمان‌سنجی حکیمانه» را به عنوان اصولی کلیدی پیشنهاد می‌دهد.