فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

تحلیل کنش‌های گفتاری در استنادات قرآنی منابع دورۀ صفویه (مطالعۀ موردی تاریخ جهان‌آرای عباسی)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
2 پژوهشگر پسا دکتری گروه تاریخ ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
چکیده
دورۀ صفویه یکی از ادوار مهم تاریخ ایران محسوب می‌شود. درک وی‍ژگی‌های تاریخ این روزگار از خلال متون برجای‌مانده امکان‌پذیر است. برخی مفاهیم پرکاربرد متون برجای‌مانده با رویکردهای مذهبی مسلط بر ساختار قدرت همخوانی جدی دارد. کاربرد فراوان آیات و روایات، به‌خصوص مواردی که هویت‌بخش شعائر شیعه است، در این مکتوبات خودنمایی می‌کند. از جملۀ منابع شاخص این دوره کتاب جهان‌آرای عباسی است. نوشتار پیش رو در نظر دارد با روش توصیفی‌تحلیلی و با استفاده از داده‌های کمّی و کیفی، به تحلیل کنش‌های گفتاری و استنادات قرآنی کتاب مزبور بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که استنادات قرآنی این کتاب چگونه و بسامد هر کنش‌گفتار به چه میزان است؟ به نظر می‌رسد با توجه به رویکرد تشریحی و توضیحی نویسندگان و مورخان دورۀ صفویه، بیشترین کنش گفتاری استنادات قرآنی کتاب تاریخ جهان‌آرای عباسی از نوع کنش اظهاری است.

چکیده تصویری

تحلیل کنش‌های گفتاری در استنادات قرآنی منابع دورۀ صفویه (مطالعۀ موردی تاریخ جهان‌آرای عباسی)
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An Analysis of Speech Acts in Quranic Citations from Safavid Era Sources (A Case Study of Tarikh-e Jahanara-ye Abbasi)

نویسندگان English

, abdollah motevali 1
reza mohammadi 2
1 Associate Professor of Arak University History Department
2 Post-doctoral researcher in the history department of Arak University
چکیده English

The Safavid period is considered one of the significant eras in Iranian history. Understanding the characteristics of this period is possible through the preserved texts. Many frequently used concepts in these texts align closely with the religious approaches dominant within the power structure. The extensive use of Quranic verses and hadiths, especially those that underscore Shia rituals, is prominent in these writings. Among the notable sources from this period is the book Jahanara-ye Abbasi. This study aims to analyze the speech acts and Quranic citations of this text using a descriptive-analytical method and both quantitative and qualitative data, addressing the question: How are Quranic citations employed in this book, and what is the frequency of each speech act? It appears that, given the explanatory and descriptive approach of the writers and historians of the Safavid era, the most frequent type of speech act in the Quranic citations of Tarikh-e Jahanara-ye Abbasi is assertive speech acts.

کلیدواژه‌ها English

Speech Act Theory
John Searle
Quranic Citations
Safavid Era
Tarikh-e Jahanara-ye Abbasi
قرآن کریم.
آرام، محمدباقر.(1386). اندیشۀ تاریخ‌نگاری عصر صفوی. امیرکبیر.
برهمن، چندر‌بهان. (1385). چهار ‌‌چمن (سید‌محمد‌یونس جعفری، مصحح). مرکز تحقیقات رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
 ذکاوتى قراگزلو، علیرضا.(1383). اسباب النزول (ذکاوتى، مترجم). نشر نی.
ریاض‌الاسلام. (1373).تاریخ روابط ایران و هند (در دورۀ صفویه و افشاریه) (محمدباقر آرام و عباسقلی غفاری‌فرد، مترجم). امیرکبیر.
سرل، جان آر.(1387). افعال گفتاری؛ جستاری در فلسفۀ زبان. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
صفوی، کوروش.(1387).درآمدی بر معنی‌شناسی. سورۀ مهر.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن .(1360). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. انتشارات فراهانی.
طوسی، محمد‌بن‌حسن.(بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن. دار إحیاء التراث العربی.
عابدینی، جواد.(1399).سرل و علوم انسانی؛ تحلیل فلسفی واقعیت اجتماعی از دیدگاه جان سرل و پیامدهای آن برای علوم انسانی. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
قرشى، سیدعلی‌اکبر.(1371). قاموس قرآن. دار الکتب الإسلامیة.
 قزوینى، میرزا محمدطاهر وحید.(1383). تاریخ جهان‏آراى عباسى. پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى.
لاهیجى، على‌بن‌شمس‌الدین‌بن‌حاجى‌حسین.(1352). تاریخ خانى شامل حوادث چهل‌سالۀ گیلان (منوچهر ستوده‏، مصحح). نشر بنیاد فرهنگ ایران.
محقق، محمدباقر. (1384). نمونۀ بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه. اندیشۀ اسلامی.
مکارم شیرازى، ناصر و همکاران.(1374). تفسیر نمونه. تهران دار الکتب الإسلامیة.
یارمحمدی، لطف‌الله.(1385). گفتمان‌شناسی رایج انتقادی. سمت.
Dirven, Rene & Verspoor, Marjolijn .(2004). Cognitive Exploration of Language and Linguistics. John Benjamins Publishing Company.
Fotion, Nicholas .(2014). John Searle. Taylor & Francis.
Green ,Mitchell .(2020). Speech Acts. Stanford Encyclopedia of Philosophy: https://plato.stanford.edu/entries/speech-acts
https://rch.ac.ir/article/Details/7219
Searl, john R (.1969). speech Acts: an Essay in the philosophy of language. Cambridge university press.
Youle, George. (1996). pragmatics. Oxford university press.
 

  • تاریخ دریافت 10 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 01 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 14 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1403