جُستاری در کاربست روش نظام واره‌ای تنزیلی در استخراج علوم انسانی قرآن‌بنیان (مورد مطالعه: سور علق و بقره)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه ،دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

2 استادیار گروه علوم قرآن و تفسیر، دانشکده علوم قرآنی کرمانشاه ،دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران.

10.22034/jksl.2024.411432.1236

چکیده

قرآن کریم یک نظام‌واره معرفتی بی‌همتاست. بدین معنی که تمام بخش‌ها و اجزای آن با هم مرتبط بوده و در سیر نزول سوره‌ها به ترتیبی خاص و پی در پی نازل شده‌اند و گام به گام انسان‌ها را، در تمام عرصه‌های مورد نیاز متحول کرده و تربیت و هدایت می‌نماید. امروزه هرگونه تفسیر و پژوهش در قرآن کریم به ترتیب نزول، روش تنزیلی نامیده می‌شود. . مسئله اصلی در پژوهش حاضر نوآوری در ترسیم روش‌ها با جُستاری در شناخت جایگاه و کاربست روش نظام‌واره‌ای تنزیلی در استخراج علوم انسانی قرآن‌بنیان است. رویکرد نظام‌واره‌ای تنزیلی می‌کوشد با نظر به نظام‌واره دانستن معارف قرآن سوره‌ها را با توجه به جایگاه نزولی آنها با هدف استخراج علوم انسانی قرآن بنیان مورد پژوهش قرار دهد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، سوره علق و بقره را مورد بررسی قرار داده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد کاربست نگاه نظام واره‌ایِ تنزیلی، می‌تواند به عنوان روش و تحولی نو در استخراج علوم انسانی قرآن‌بنیان به شمار آید. در این رویکرد می‌توان از سوره علق به عنوان نخستین سوره نازل شده معارفی در حوزه علوم انسانی قرآن-بنیان مانند: ارائه راهکارهای نو در دعوت و تبلیغ دینی، شناسائی مراحل تربیت دینی، ابتنای قرآن کریم بر معرفت بخشی و ابهام‌زدائی، و ... استخراج نموده، همچنان که از سوره بقره نیز به عنوان نخستین سوره مدنی معارفی مانند: انسجام‌بخشی به جامعه نبوی، راهبری ترقی‌ساز جامعه نبوی، ارائه شناخت دقیق از جامعه نوپای دینی و پیشگیری از فعال شدن گسست‌های اجتماعی و .... قابل استخراج است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A research on the application of the descending systematic method in the extraction of Quran-based human sciences (case study: Sur al-Alak and Al-Baqarah)

نویسندگان [English]

  • Majid Chehri 1
  • masod eghbali 2
1 Porrfoser
2 استادیار گروه علوم قرآن و تفسیر,، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم
چکیده [English]

The Holy Quran is a unique knowledge system. This means that all its parts and components are related to each other and in the course of the revelation of the Surahs, they were revealed in a specific order and successively, and step by step, they transformed people in all the required areas. And educates and guides. Today, any kind of interpretation and research in the Holy Quran in descending order is called descent method. . The main issue in the present research is innovation in drawing methods with a search for understanding the place and application of the systematic deductive method in the extraction of Quran-based humanities.Deductive systematic approach tries to research the Qur'anic knowledge of surahs according to their descending position with the aim of extracting human sciences based on the Qur'an. This research has analyzed Surah Al-Alag and Al-Baqarah with descriptive-analytical method. The results of the research show that the application of the systematic approach of discounting can be considered as a new method and development in extracting Quran-based humanities. In this approach, it is possible to learn from Surah Al-Alak as the first revealed Surah in the field of Qur'an-based humanities, such as: presenting new strategies in calling and preaching religion,Identifying the stages of religious education, the emphasis of the Holy Qur'an on imparting knowledge and disambiguation, etc., as well as from Surah Al-Baqarah as the first civil surah, teachings such as: giving unity to the prophetic society, guiding the development of the prophetic society ,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qur'
  • an"
  • System"
  • Order of Descension"
  • Alaq Surah"
  • "
  • Baqarah Surah"