فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن

کاربرد مفاهیم دینی و تصویرهای قرآنی در شعر معد الجبوری

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عرب ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
بینامتنیت یا تناصّ یکی از تکنیک‌های زبانی است که چگونگی ارتباط و تعامل میان انواع آفرینش‌های ادبی را بررسی می‌کند و در آثار منثور و منظوم ادیبان به اشکال مختلف نمود دارد. اشعار معد الجبوری شاعر معاصر عراقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. جستار حاضر با استفاده از روش توصیفی‌تحلیلی در پی یافتن مهم‌ترین اهداف و دلالت‌های معنایی میراث قرآنی در شعر معد الجبوری برآمده است. یافته‌های تحقیق حکایت از آن دارد که نشانه‌های بینامتنیت قرآنی در شعر معد الجبوری به اشکال گوناگون بازتاب یافته است. پیوند عمیق شاعر با قرآن سبب شده است تا به فراخور سخن، از تصاویر و داستان‌های قرآنی بهره بگیرد و آن را در متن ابداعی خود بگنجاند. استمداد از مفاهیم و مبانی قرآنی این امکان را به الجبوری می‌دهد تا با احساس غنـیّ شـاعرانه و بیانی شیوا بتواند اوضاع مردم ستمدیدۀ جهان عرب به‌ویژه کشور عراق را به‌درستی تبیین کند.

چکیده تصویری

کاربرد مفاهیم دینی و تصویرهای قرآنی در شعر معد الجبوری
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Intertextual Effects of the Holy Quran in the Poetry of Ma’d al-Jubūrī

نویسندگان English

Ezat Molla Ebrahimi 1
Ali Akbar Raeisi 2
1 Professor of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD in Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Intertextuality or Taāṣ is one of the linguistic techniques that examines the relationship and interaction between various literary works in prose and poetry, and presents in different forms in the works of authors. Ma’d al-Jubūrī’s poems, a contemporary Iraqi poet, are no exception to this rule. This article, using a descriptive-analytical method, aims to identify the most important objectives and semantic implications of the Quranic heritage in Ma’d al-Jubūrī’s poetry. The research findings indicate that the signs of Quranic Intertextuality have been reflected in various forms in Intertextuality. The deep connection of the poet with the Quran has allowed him to incorporate Quranic images and stories into his creative text according to the context. Drawing on Quranic concepts and foundations, al-Jubūrī can eloquently explain the plight of the oppressed people in the Arab world, especially in Iraq, with a rich poetic sensibility and elegant expression. 

کلیدواژه‌ها English

Quranic Stories
Intertextuality
Contemporary Poetry
Iraq
Ma’d al-Jubūrī’s
ابن عاشور، محمد طاهر. (1984م). تفسیر التحریر والتنویر. الدار التونسیة.
بستانی، بشری. (2015م). وحدة الإبداع وحواریة الفنون. دار فضاءات.
بستانی، بشری. (بی‌تا). شعر معد الجبوری: عنفوان التجربة وتوهج الصحاری. بی‌نا.
جبوری، معد. (1971م). الأعمال الشعریة الکاملة. دار فضاءات.
جمال باروت، محمد. (2009م). حرکیة الرمز فی شعر محمود درویش. مرکز الدراسات الوحدة العربیة.
خازن، علی بن ابراهیم. (بی‌تا). لباب التأویل فی معانی التنزیل. دار المعارف الکبری.
راستگو، کبری. (1399). بررسی کارکرد بلاغی و معنایی اوزان صرفی در تبیین اعجاز بیانی قرآن. مطالعات قرائت قرآن، 8(15)، 57-78. doi: 10.22034/QER.2021.5439
ربابعه، موسی. (2011م). آلیات التأویل السیمیائی. مکتبة آفاق.
زحیلی، وهبه. (1991م). التفسیر المنیر فی العقیدة والشریعة والمنهج. دار الفکر.
سیوطی، جلال الدین. (1395). لباب المنقول فی أسباب النزول (عبدالکریم ارشد، مترجم). امام محمد غزالی.
عبدالله، اخلاص محمود. (2013م). العنوان فی شعر معد الجبوری-دراسة سیمیائیة [پایان‌نامه منتشرنشدۀ کارشناسی ارشد]. دانشگاه موصل.
علاق، علی جعفر. (2013م). حداثة النص. دار فضاءات .
فرضی، محمدباقر. (1402). نقد شبهات مستشرقان درمورد اشکالات صرفی و نحوی قرآن. قرآن‌پژوهی خاورشناسان، 18(34)، 257-292. doi: 10.22034/JQOPV.2023.8448
ملاابراهیمی، عزت و همکاران. (1441ق). فضاء الشعر وحضور الحلم: من التشکیل إلی التدلیل؛ قراءة فی تجربة معد الجبوری الشعریِّة. دراسات فی العلوم الانسانیة، 27(2)، 19- 39. DOR: 20.1001.1.23834269.1441.27.2.2.9
ملاابراهیمی، عزت؛ و الیاسی، حسین. (2019م). جمالیة المکان المغلق والمفتوح فی شعر معد الجبوری. دراسات فی اللّغة العربیة وآدابها،10(29)، 1- 20. https://doi.org/10.22075/lasem.2020.17329.1175
هلال، عبدالناصر. (2010م). الشعر العربی المعاصر: انشطار الذات وفتنة الذاکرة، دار العلم والإیمان.

  • تاریخ دریافت 14 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 30 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1403