مطالعه همدلانه تاریخ عیـسی مسیـح(ع) در عهدجدید و روایات شیـعی و بـررسی عنـوان مرکزی وی در قرآن و منـابع مزبـور

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر همکار گروه مطالعات تطبیقی اسلام و ادیان، پژوهشکده بین المللی امام رضا (ع)، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد، ایران

چکیده

با اندک مراجعه‌ای به آثار عیسی‌پژوهان مسیحی و مسلمان روشن می‌گردد غالباً سعی دارند تا با اختیار رویکردی مدافعه‌جویانه‌ و جدلی، قرائت خویشتن را از مسیحیت، مستند و دیگر خوانش‌ها را نامعتبر و مردود اعلان کنند. دور از انتظار است که خروجی اینگونه پژوهش‌ها به اتحاد و همدلی پیروان ادیان ابراهیمی بینجامد؛ ضرورتی که همگان لزوم پیگیری آن را در راستای برقراری صلح جهانی، فهم و اذعان می‌کنند. بر همین اساس، مقالۀ پیشِ‌رو کوشیده است با استفاده از ابزار گردآوری اسنادی‌‌‌کتابخانه‌ای و روش تطبیقی‌‌‌تحلیلی، ضمن گونه‌شناسی اخبار عیسی (ع) در عهد جدید و روایات شیعی و تعیین موضع اصلی بحث، گزارش‌های ناسازگارنمای این دو منبع مقدس را با اختیار رویکردی همدلانه، همسو و سازگار کند. به نظر می‌رسد استفاده از سایر داده‌های معتبر در اسلام و مسیحیت، توجه به علم لغت و تأمل در ترجمۀ متون، التفات به فضای صدور گزاره‌ها و در مقام بیان بودن متکلم و نیز جمع تبرّعی و بهره‌گیری ابزاری از آن، جملگی راهکارهایی به شمار می‌رود که می‌تواند در قلمرو اخبار ناسازگارنما گره‌گشایی کند. پژوهش حاضر در ادامه تلاش کرده است تا به عنوان مرکزی عیسی (ع) در عهد جدید و قرآن و روایات شیعی دست یابد و سپس دلیل احتمالی آن را تبیین کند. یافته‌ها نشان می‌دهد وی در عهد جدید دارای عنوان خاصی نیست، ولی «ابن مریم» عنوان اصلی او در قرآن و «روح‌الله» عنوان مرکزی‌اش در روایات شیعی است. این واژگان احتمالاً با اندیشۀ بنیادین «توحید» در اسلام و آموزۀ «حکومت آخرالزمانی» در تشیع بی‌ارتباط نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Favorable Investigating of the Scripture Reports on Christ (AS) and His Main Title in Sacred Sources

نویسنده [English]

  • Seyyed Hossein Biriyai
Research Collaborator, Comparative Studies of Islam and Religions Group, Imam Reza (AS) International Research Institute, Al-Mustafa International Society, Mashhad, Iran
چکیده [English]

With little reference to the works of Christian and Muslim scholars, researching about Jesus, it becomes clear that they often try to declare their own interpretation of Christianity as valid and dismiss other readings as invalid and rejected in a defensive and argumentative approach. It is not expected that the output of such research would lead to unity and harmony among the followers of the Abrahamic religions; a necessity that everyone acknowledges as essential for achieving global peace, understanding, and reconciliation. Based on this, the present article attempts to reconcile the conflicting reports of these two sacred sources in a harmonious, favorable, and compatible manner using the tools of documentary-library collection and a comparative-analytical method, while classifying the reports on Jesus in the New Testament and Shia narratives and determining the main position of the discussion. It seems that the use of other valid data in Islam and Christianity, attention to lexicography, contemplation in text translation, consideration of the context in which statements are made, the role of the speaker, as well as collective brainstorming and utilizing tools from it, are among the solutions that can help unravel the conflicting reports. This research has attempted to reach Jesus (AS) as a central figure in the New Testament and the Quran and Shia narratives, and then explain its possible reasons. The findings indicate that he does not have a specific title in the New Testament, but "Son of Mary" is his main title in the Quran and "Spirit of Allah" is his central title in Shia narratives. These terms are likely not unrelated to the fundamental concept of "Tawhid" in Islam and the doctrine of "End Time Reign" in Shiism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jesus
  • New Testament
  • Quran
  • Hadiths
  • Shia
  • History
قرآن کریم (محمدمهدی فولادوند، مترجم).
کتاب مقدس(2012م). انتشارات ایلام.
آشتیانی، سیدجلال‌الدین. (1390). تحقیقی در دین مسیح. نشر نگارش.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1376).الأمالی. انتشارات کتابچی.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1398ق).التوحید.مؤسسة النشر الاسلامی.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1362).الخصال. نشر جامعۀ مدرسین‌.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1406ق).ثواب الأعمال وعقاب الأعمال. دار الشریف الرضی.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1378ق).عیون أخبار الرضا(ع). انتشارات علمیّه اسلامیه.
ابن‌بابویه، محمد‌بن‌على. (1365ق).کمال الدین وتمام النعمة. دارالکتب الاسلامیه.
ابن‌شعبةالحرانی، حسن‌بن‌على. (1404ق).تحف العقول. مؤسسة النشر الاسلامی.
ابن‌شهر آشوب مازندرانى، محمد‌بن‌على. (1379ق).مناقب آل أبی طالب (ع). نشر علامه.
ابن‌طاووس، على‌بن‌موسى. (1409ق). إقبال الأعمال. دار الکتب الإسلامیه‌.
ابن‌طاووس، على‌بن‌موسى. (1348).اللهوف على قتلى الطفوف ( احمد فهرى، مترجم). نشرجهان.
ابن‌طاووس، على‌بن‌موسى. (1411ق).مهج الدعوات ومنهج العبادات. دار الذخائر.
ابن‌فارس، احمد.(1399ق).معجم مقاییس اللغة. دارالفکر.
ابن‌فهد حلى، احمد‌بن‌محمد. (1407ق).عدة الداعی ونجاح الساعی.دار الکتاب العربی.
ابن‌قولویه، جعفر‌بن‌محمد. (1356).کامل الزیارات. دار المرتضویة.
ابوالصلاح الحلبی، تقى‌بن‌نجم. (1404ق).تقریب المعارف. نشر الهادی.
أبوحیان الأندلسی، محمد‌بن‌یوسف. (1420ق).البحر المحیط. نشر دارالفکر.
اصلان، رضا. (1394). غیور. انتشارات نگاه معاصر.
بحرانى، سید هاشم‌بن‌سلیمان.(1413ق).مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر.مؤسسه معارف اسلامی.
بحرانى اصفهانى، عبدالله‌بن‌نورالله. (1413ق)، عوالم العلوم والمعارف والأحوال من الآیات والأخبار والأقوال. مؤسسة الإمام المهدی.
بغوی، ابومحمد حسین‌بن‌مسعود.(1417ق). تفسیر البغوی. دار طیبة للنشر والتوزیع.
جزائرى، نعمت‌الله‌بن‌عبدالله. (1404ق).النور المبین فی قصص الأنبیاء والمرسلین. مکتبة المرعشی النّجفی.
حبیب‌اللهی، مهدی و ابراهیم پور، داود. (1399). نقد دیدگاه تأثیرگذاری یهود و مسیحیت در اسلام، هارالد سوئرمن. قرآن‌پژوهی خاورشناسان، 15(29)، 95-118. doi:10.22034/QKH.2021.5378
حرّ عاملى، محمد‌بن‌حسن. (1425ق).إثبات الهداة بالنصوص والمعجزات. مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
حرّ عاملى، محمد‌بن‌حسن. (1409ق).وسائل الشیعة. آل البیت.
حسن‌بن‌على، امام یازدهم(ع).(بی تا).التفسیر المنسوب إلى الإمام الحسن العسکری(ع).مؤسسه امام مهدی(عج).
خالدی، طریف. (2015م). الإنجیل بروایة المسلمین. منشورات الجمل.
خزاز رازى، على‌بن‌محمد. (1401ق).کفایة الأثر فی النصّ على الأئمة الإثنی عشر. نشر بیدار.
دیلمى، حسن‌بن‌محمد. (1412ق).إرشاد القلوب إلى الصواب.الشریف الرضی.
دیلمى، حسن‌بن‌محمد. ( (1427ق).غرر الأخبار. نشر دلیل ما.
ربانی، محمدحسن. (1389).دانش درایةالحدیث. دانشگاه علوم اسلامی رضوی(ع).
سیوطی، جلال‌الدین. (1404ق).الدر المنثور فی تفسیر المأثور. مکتبه آیة الله المرعشی.
شامی، یوسف‌بن‌حاتم.(1420ق).الدر النظیم فی مناقب الأئمة اللهامیم. مؤسسة النشر الإسلامی.
شهید ثانى، زین‌الدین‌بن‌على. (بی‌تا). مُسکّن الفؤاد عند فقد الأحبّة والأولاد. نشر بصیرتی.
صفار، محمد‌بن‌حسن. (بی‌تا).بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ص). مکتبة آیة الله المرعشی.
طبرسى، احمدبن‌على.(بی‌تا).الإحتجاج على أهل اللجاج. نشر مرتضی.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن. (1408ق).مجمع البیان فی تفسیر القرآن. دارالمعرفه.
طوسی، ابوجعفرمحمدبن‌حسن. (1414ق).الأمالی. دار الثقافة.
طوسی، ابوجعفرمحمدبن‌حسن. (بی‌تا).التبیان فی تفسیر القرآن. احیاء التراث العربی.
 فخر رازی، محمد‌بن‌عمر. (1420ق). التفسیر الکبیر. دار إحیاء التراث العربی.
فقهی زاده، عبدالهادی. (1389).علامه مجلسی و فهم حدیث.نشر بوستان.
فیض کاشانى، محمد محسن‌بن‌شاه مرتضى. (1415ق). تفسیر الصافی. مکتبه الصدر.
قطب الدین راوندى، سعید‌بن‌هبة الله. (1409ق).الخرائج و الجرائح. مؤسسه امام مهدى عجل الله تعالى فرجه الشریف‌.
قمى مشهدى، محمد‌بن‌محمدرضا. (1368).تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.
کشى، محمد‌بن‌عمر. (1409ق).رجال الکشی(إختیار معرفة الرجال).مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.
کفعمى، ابراهیم‌بن‌على عاملى. (1405ق).المصباح (جنة الأمان الواقیة). دار الرضى.
کلینى، محمد‌بن‌یعقوب. (1407ق).الکافی. دار الکتب الإسلامیة.                          
کوفى، فرات‌بن‌ابراهیم. (1410ق).تفسیر فرات الکوفی. مؤسسة الطبع و النشر فی وزارة الإرشاد الإسلامی.
کوفى اهوازى، حسین‌بن‌سعید.(1402ق).الزهد. المطبعة العلمیة.
مبینی، محمد علی؛و موسوی، سیده منا. (1401ش). واکاوی دیدگاه رزالیند گویین درباره ساختار عهد در قرآن. قرآن پژوهی خاورشناسان، 17(33)،157-180.
 مجلسی، محمدباقر‌بن‌محمدتقی. (1315ق).بحارالأنوار.دارالکتب الاسلامیه.
 مفید، محمد‌بن‌محمد.(1413ق).الأمالی. کنگره شیخ مفید.
میلر، ویلیام مک الوی. (1382).تاریخ کلیسای قدیم در امپراتوری روم و ایران. نشر اساطیر.
نورى، حسین‌بن‌محمد تقى. (1408ق).مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل.مؤسسه آل‌البیت(ع).
هاشمى خویى، میرزا حبیب الله. (1400ق).منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه. مکتبه الاسلامیه.
هیک، جان. (1390).اسطوره تجسد خدا (مترجم: عبدالرحیم سلیمانی اردستانی).ادیان و مذاهب.
یزدى حایرى، على. (1422ق).إلزام الناصب فی إثبات الحجة الغائب (عج). مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
Cross, F.L. (2005). Paul", The Oxford dictionary of the Christian Church. Oxford University Press.
Herzog, William R. (2005).Prophet And Teacher: An Introduction To The Historical Jesus. Louisville. Westminster John Knox Press.