تبیین مفاهیم بنیاد‌ین «بلد، «مدینه» و قریه» در قرآن کریم پیرامون شهر و فرهنگ شهر‌نشینی با تأکید بر متون اسلامی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته الهیات و معارف اسلامی ( علوم قران و حدیث )، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد اصفهان (خوراسگان) ، اصفهان ، ایران

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث (روایات)، دانشکده الهیات و دروس اهل بیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان. ایران.

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث (روایات)، دانشکده الهیات و دروس اهل بیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان. ایران.

چکیده

نوع زندگی و فرهنگ و تفکر انسان در پیدایش شهر و شهرنشینی دخیل بوده است. انسان بر شهر و ساختار آن تأثیر داشته و شهر نیز بر انسان و رفتار و اندیشه وی تأثیر می‌گذارد. با استفاده از روش معنا‌شناسی در این مقاله، حوزه‌های معنایی متفاوت واژگان «بلد، «مدینه» و قریه» بیان و این مسئله بررسی شده است که چرا خداوند از سه واژۀ متفاوت برای مفهوم شهر استفاده کرده است؟ یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که واژ‌گان «بلد، «مدینه» و قریه» در قرآن در معانی متفاوتی به کار رفته و تابعی از متغیر فرهنگ‌ها و هنجا‌رها و ناهنجاری‌های انسانی و اجتماعی جامعه است. «بلد» واژه‌ای عام است که بر سرزمین دلالت می‌کند، در «مدینه» فرهنگ شهرنشینی ملاک قرار دارد و تحت قوانین خاصی اداره می‌شود و «قریه» دارای آبادی ظاهری و مادّی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

1Explaining Fundamental Concepts of "Bald," "Medina," and "Qaryah" in the Holy Quran Regarding the City and Urban Culture with Emphasis on Islamic Texts

نویسندگان [English]

  • Zohreh Kadkhodaei 1
  • MohammadReza Hajiesmaeili 2
  • Mahdi Motie 3
1 Ph.D. student in Theology and Islamic Studies (Quran and Hadith), Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch, Isfahan, Iran.
2 Professor of Quran and Hadith Sciences (Narrations), Faculty of Theology and Ahl al-Bayt Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran. (Corresponding Author)
3 Associate Professor of Quran and Hadith Sciences (Narrations), Faculty of Theology and Ahl al-Bayt Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

The type of human life, culture, and thought has been involved in the emergence of the city and urbanization. Humans influence the city and its structure, and the city, in turn, affects humans and their behavior and thoughts. In this article, using the method of semantics, the different semantic domains of the words "bald," "medina," and "qaryah" are explored, investigating why God has used three different words to convey the concept of a city. The research findings indicate that the words "bald," "medina," and "qaryah" in the Quran are employed with different meanings, serving as a reflection of cultural variables, urbanization, and human and social irregularities in society. "Bald" is a general term referring to land, in "medina," the culture of urban living is the criterion, governed by specific laws, and "qaryah" possesses a visible and material settlement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semantics
  • Urban Culture
  • Bald
  • Medina
  • Qaryah
جوادی آملی، عبدالله (1397). تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء.
داوری اردکانی، رضا (1382ش). شهر و ساکنانش، مجله نامه فرهنگ، 1(47)، 0-0.
سیف‌الدینی، فرانک (1378ش). روند شهرنشینی مسئله شهرهای بزرگ، پژوهشهای جغرافیایی، 21(36)، 88-75.
طباطبایی، سید محمدحسین (1378ش). ترجمه تفسیر المیزان،ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم: جامعه مدرسین قم.
قاسمی، کوثر (1398ش). امت فراتر از تمدن در آینه قرآن، فصلنامه فلسفه و الهیات،24(3)، 54-31.
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1380ش). تفسیر نمونه، قم: دارالکتب الاسلامیه.
منابع عربی
ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی (1407ق). زاد المسیر فی علم التفسیر، بیروت : دارالفکر.
ابن عاشور، محمدبن طاهر(1984م). التحریر و التنویر، تونس: الدر التونسیه للنشر.
ابن فارس، ابوالحسین احمد (1404ق). معجم مقاییس اللغه، بی‌جا: مکتبة الاعلام الاسلامیه.
ابن عربی، محمد بن علی (1422ق). تفسیر ابن‌عربی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
ابن منظور، محمد بن مکرم‏ (1414 ق‏). لسان العرب‏، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، دار صادر.
جمل، سلیمان بن عمر (1204ق). فتوحات الهیه، تالیف شمس‌الدین، تهران:مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
جوهری، اسماعیل بن حماد (1368ش). الصحاح، تهران: امیری.
حمیری، عبد الله بن جعفر (1413ق). قرب الاسناد، قم : موسسه آل البیت لاحیاء التراث.
راغب أصفهانى، حسین بن محمد(1412ق). مفردات ألفاظ القرآن‏‏، بیروت‏: دار القلم، الدار الشامیة.
صاحب بن عباد، ابوالقاسم اسماعیل (1414 ق). المحیط فی اللغه، بیروت: عالم الکتاب.
طبرسی، فضل بن حسن (1995م). مجمع البیان، بیروت: اعلمی.
طبری، محمدبن جریر(1415ق). جامع البیان، بیروت: دارالفکر.
فخر رازی، محمدبن عمر(بی تا). التفسیرالکبیر، تهران: چاپ افست.
قرطبی، محمد بن احمد (1364ش). الجامع لاحکام القرآن، تهران: ناصرخسرو.
ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد (بی تا). النکت و العیون، بیروت: دارالکتب العلمیه.
مصطفوی، حسن (1395ش). التحقیق فی کلمات القرآن، تهران: مرکز نشر الکتاب.
مقری الفیومی، احمربن محمد (1414ق). المصباح المنیر، قم: دارالهجره.