تحلیل فرهنگ قرآنی «استیناس »در سوره نور براساس آراء مفسران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی رشته قرآن و حدیث،واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران

2 استادیار،گروه علوم قرآن و حدیث ،دانشگاه اصفهان

3 استادیار،رشته قرآن و حدیث ،گروه زبان های خارجی،دانشگاه باقر العلوم

چکیده

آیات 27 و 28 سوره نور از حق حریم خصوصی افراد در ورود به منازل شخصی سخن می‌گوید. قرآن کریم در آیه 27 برای مفهوم طلب اجازه برای ورود به منزل، از واژه «استیناس» استفاده کرده است. همین امر موجب تضارب آراء مفسران در باب مفهوم دقیق آن و ارتباطش با اذن ورود شده است. مسأله اصلی این مقاله واکاوی مفهوم دقیق «استیناس» و حکمت به کاربردن آن به جای واژه استیذان و توجه به ابعاد اخلاق و تربیتی این دستور اسلامی با استناد به منابع تفسیری و با روش تحلیلی است. براساس یافته‌های این پژوهش، قرآن با استفاده از دو واژه «تستأنسوا» و «تسلموا»، اذن را از حکمی قانونی و رسمی به حکمی اخلاقی تبدیل کرده که معاشرت را آسان و دلخواه کرده، دوستی و یکدلی را بین افراد جامعه رواج می‌دهد. این نتیجه علاوه بر آرامش و امنیتی است که اذن ورود به تنهایی برای جامعه به ارمغان می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Qur'anic culture "Estinas" in Surah Noor based on the opinions of commentators

نویسندگان [English]

  • MaryamSadat SajadiJazi 1
  • amir AhmadNezhad 2
  • mehdi habibollahi 3
1 PhD student in Quran and tradition, Islamic Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan) ,Esfahan,Iran.
2
3
چکیده [English]

Verses 27 and 28 of Surah Noor speak about the right to privacy of people when entering private homes. In verse 27, the Holy Quran has used the word "Estinas" for the concept of asking for permission to enter the house. This has caused the commentators to disagree about its exact meaning and its connection with the entry permit. The main issue of this article is the analysis of the exact concept of "Estinas" and the wisdom of using it instead of the word "Estizan" and paying attention to the moral and educational dimensions of this Islamic order by citing interpretative sources and using analytical methods. According to the findings of this research, by using the two words "Tastanesu" and "Tosalemu", the Qur'an has turned permission from a legal and formal ruling into a moral ruling that makes socializing easy and desirable, and spreads friendship and solidarity among the people of society. This result is in addition to the peace and security that the single entry permit brings to the society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Estinas
  • Estizan
  • Entry permission
  • Surah Noor
  • privacy
قرآن کریم
ابن‌عاشور، محمدطاهر(1420)، التحریر و التنویر، بیروت: مؤسسه التاریخ العربی
ابن‌منظور، محمدبن مکرم، (1414ق) لسان العرب، ج7/11/12، بیروت: دارصادر
ابن‌کثیر، اسماعیل‌بن‌عمر (بی‌تا)، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیه
آذرنوش، آذرتاش(1383ش)، تاریخ زبان و فرهنگ عربی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها
الخطیب، عبدالطیف، (بی‌تا)، معجم القرآات، بی‌جا
ابراهیمی، سعید، بشیری، عارف، بابازاده، زهرا(1396)، «بررسی فقهی- تربیتی ورود به منزل مسکونی»، مطالعات فقه تربیتی، دوره 4، شماره 8
پاکتچی، احمد(1399) «مفهوم قرآنی استیناس: ارزیابی اقوال تفسیری با رویکرد تاریخ واژه انگاری و ریشه شناسی»، علوم قرآن و حدیث، دوره 52، شماره1
حویزی، عبدعلی‌بن‌جمعه (بی‌تا)، نورالثقلین، قم: اسماعیلیان
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد(1412ق)مفردات الفاظ القرآن، لبنان: دارلعلم
زمخشری، محمودبن‌عمر (بی‌تا)، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل، بی‌نا: دار الکتاب العربی
سالم، عبدالعزیز (1391ش)، تاریخ عرب قبل از اسلام، ترجمه: باقر صدری‌نیا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی
السباعی، احمد (1388ش)، تاریخ مکه، ترجمه: رسول جعفریان، تهران: مشعر
سیوطی، عبدالرحمن‌بن‌ابی‌بکر (1404)، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی
صادقی تهرانی، محمد (1406)، الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنة، قم: فرهنگ اسلامی
طباطبایی، سید محمدحسین (1417)، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات
طبرسی، فضل‌بن‌حسن (بی‌تا)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو
طبری، محمدبن‌جریر (1412)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفه
طبرانى، سلیمان بن احمد(بی‌تا)، تفسیر القرآن العظیم، اردن: دارالکتاب الثقافی
طریحی، فخرالدین(1416ق) مجمع البحرین، تهران: کتابفروشی مرتضوی
طوسی، محمدبن‌حسن (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی
فخر رازی، محمدبن‌عمر (بی‌تا)، التفسیر الکبیر، بیروت: دار احیاء التراث العربی
فراهیدی، خلیل بن احمد (1408ق)، العین، بیروت: مؤسسه الأعلمی للمطبوعات
فضل‌الله، محمدحسین (1419)، من وحی القرآن، بیروت: دارالملاک
قرطبی، محمدبن‌احمد(1364ش)، الجامع لاحکام القرآن، تهران: ناصرخسرو
قرشى بنابى، على‏اکبر(1371) قاموس قرآن‏، تهران: دارالکتب الإسلامیه
قطب، سید (1425)، فی ظلال القرآن، بیروت: دارالشروق
گلدزیهر، ایگناز(1383)، گرایش‌های تفسیری در میان مسلمانان، سید ناصر طباطبایی، تهران: ققنوس
لوبون، گوستاو(1387ش)، تمدن اسلام و عرب، سید هاشم حسینی، تهران: کتابچی
مدرسی، محمدتقی(1419)، من هدی القرآن، تهران: دارمحبی الحسین
مصطفوی، حسن(1368)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‌، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌
مکارم شیرازی، ناصر(1374)، تفسیر نمونه، قم: دارالکتب اسلام