دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250522An Analytical Study of the Institutionalization and Consolidation of Prayer in Society Based on the Chronological Order of Quranic Surahsتحلیل فرآیند نهادینه‌سازی و تثبیت نماز در جامعه بر اساس ترتیب نزول سوره‌ها12322226310.22034/jksl.2024.473319.1380FAعبدالهادیفقهی زادهاستاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0000-0003-3920-1101مجتبیمحمدی انویقاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران0000-0002-8063-3910فرزاددهقانیدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.0000-0001-9391-2727Journal Article20240909Prayer (ṣalāh) is one of the most central ritual practices in Islam and a fundamental requirement of religious commitment. The Qur'an, throughout both the Meccan and Medinan periods, promotes prayer through a structured process aimed at gradually institutionalizing it within society. Observing the stages of promoting prayer-from its initial introduction in Mecca to its full establishment in Medina-reveals a clear model that can be utilized in educational and missionary contexts. This study, using a descriptive-analytical method and based on the chronological order of Quranic revelation, concludes that the Qur'an begins with individual-focused discourse, then progresses through familial and societal dimensions. It highlights the communal functions of prayer, addresses related challenges and impediments, and continues to emphasize its value and respond to adversarial propaganda even after its institutionalization. The research identifies five developmental stages in this process: 1- Introduction of prayer as a cognitive-ethical and ritual practice; 2- Promotion of prayer culture on individual and societal levels; 3- Establishment of discourse and functionalism centered around prayer; 4- Religious and ethical nation-building through prayer; 5- Diagnosis and resolution of challenges facing the religious community and prayer observance.The first stage began early in the Meccan period, followed by the stages of cultural promotion and discourse in the middle and later parts of the same period. Nation-building was initiated during the transition to Medina and was emphasized in the early Medinan period. Finally, during the late Medinan period, the Qur'an presented a detailed stage of diagnostic and corrective engagement, affirming the consolidation of the upright religion with prayer at its core.نماز از محوری‌ترین مناسک عبادی اسلام و از لوازم اصلی دینداری است. سوره‌های قرآن در دوره‌های مکی و مدنی با سازوکار مشخصی به ترویج نماز پرداخته و سعی کرده‌اند آن را به‌تدریج در جامعه نهادینه‌سازی کنند. توجه به مراحل تبلیغ نماز در جامعه از آغاز اسلام در مکه تا پایان تثبیت آن در مدینه، الگوی مشخصی را نشان می‌دهد که می‌تواند در امور علمی و تبلیغی قابل استفاده باشد. پژوهش حاضر با توجه به سیر نزول سوره‌های قرآن در مکه و مدینه و با کاربست روش توصیفی‌تحلیلی به این نتیجه رسیده است که قرآن کریم، فرآیند فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی نماز را از فرد شروع می‌کند و سپس وارد مراحل خانوادگی و اجتماعی می‌شود؛ پس از آن، کارکردهای نماز را در جامعه برمی‌شمارد و آن‌گاه به آسیب‌شناسی و آفت‌زدایی از مسائل مربوط به آن می‌پردازد؛ به‌علاوه، پس از تثبیت نماز در جامعه، همچنان به تبیین اهمیت و کارکردهای آن پرداخته و به شبهات و دشمنی‌های رسانه‌ای مخالفان در این زمینه پاسخ می‌دهد. این پژوهش به طور کلی، مراحل پنج‌گانه‌ای را جهت نهادینه‌سازی و تثبیت نماز از آغاز تا پایان نزول قرآن شناسانده است که عبارت است از: 1. معرفی نماز به‌مثابۀ آیینی معرفتی‌اخلاقی و مناسکی؛ 2. فرهنگ‌سازی نماز در سطوح فردی و اجتماعی؛ 3. گفتمان‌سازی و کارکردگرایی با محوریت نماز؛ 4. جامعه‌سازی دینی و اخلاقی در پرتو نماز؛ 5. آسیب‌شناسی و آفت‌زدایی از جامعۀ دینی و نمازگزار. دربارۀ زمان‌بندی هر یک از این مراحل باید گفت که معرفی نماز از همان ابتدای دورۀ مکی صورت گرفته و پس از آن، مراحل فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی به‌ترتیب در میانه و پایان دورۀ مکی به وقوع پیوسته است. مرحلۀ جامعه‌سازی، در کشاکش آماده شدن مسلمانان برای هجرت به مدینه و تشکیل حکومت اسلامی پی‌ریزی شده و در آغاز دورۀ مدنی نیز همچنان به صورتی جدّی ادامه پیدا کرده است. درنهایت در پایان دورۀ مدنی، مرحلۀ آسیب‌شناسی و آفت‌زدایی به صورتی مفصل تبیین شده و بر تثبیت دین قیّم با محوریت نماز تأکید گردیده است.https://qcc.quran.ac.ir/article_222263_dc0403d1b4a61aec259859dfe7690a13.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250622An Analysis of Civilizational Vices: Focusing on Envy and Its Macro-Social Consequences in Sūrat al-Baqarahتحلیلی بر رذیلت‌های تمدنی؛ با تأکید بر موضوع حسادت و آثار کلان اجتماعی آن در سورۀ بقره254622226410.22034/jksl.2025.477845.1392FAنسیبهرضاییدانشآموختۀ دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.0009-0001-3045-982Xبی بی ساداترضی بهابادیدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.0000-0003-3548-348Xحبیب اللهباباییدانشیار گروه مطالعات تمدنی و اجتماعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.0000-0002-7544-6731Journal Article20240912Some spiritual illnesses are confined to the individual and do not have wider repercussions. However, many-such as envy-extend into society, polluting it and disrupting the system of human relations, thereby impeding the development of civilization. This study, using a theological approach and inferential, question-based analysis of Qur’anic verses, explores the mechanisms by which the anti-ethical element of envy expands socially and undermines civilizational order. In the Qur’an, envy-referred to as baghy-is identified as the root of aristocratic resistance to prophets, the rejection of divine laws, and the substitution of human legislation for divine ordinance. This shift results in anthropocentrism over theocentrism, the elevation of reason and experience over revelation, and the degradation of human morality and dignity on a global scale. The formation of civilization is threatened both externally and internally by envy: externally, through the envy of disbelievers toward Muslims, leading to efforts to exploit and turn them away from their faith; and internally, through the envy of believers toward each other, which breeds resentment, hatred, selfishness, and division among human groups, thereby weakening social unity and civilizational order. These effects are especially detrimental when elites of a society are afflicted by this moral vice.برخی بیماری‌های قلبی بیماری‌های فردی است که امتداد کلان اجتماعی پیدا نمی‌کند؛ اما بسیاری از این بیماری‌ها مانند حسادت، با امتداد در جامعه و آلوده کردن آن، موجب شکاف در نظام مناسبات انسانی و اختلال در شکل‌گیری تمدن می‌شود. در این پژوهش با رویکردی الهیاتی و استفاده از روش استنتاجی پرسش‌محور از آیات قرآن، به این سؤال پاسخ داده شد که طیّ چه مکانیسمی، کلان‌شدگی مؤلفۀ ضدّ اخلاقی حسادت در اجتماع و تمدن صورت می‌گیرد و مخلّ مناسبات انسانی می‌شود؟ حسادت یا «بغی»، عامل اصلی نزاع اشراف اقوام با پیامبران و انکار آنان و ردّ قوانین الهی است. جایگزینی قوانین الهی با قوانین بشری موجب غلبۀ انسان‌محوری به جای خدامحوری، ترجیح اصالت عقل و تجربه بر اصالت وحی و سقوط انسان از انسانیت و کمالات اخلاقی در سطح جهانی شده است. شکل‌گیری تمدن با دو نوع تهدید بیرونی و درونی از ناحیۀ حسادت مواجه است: یکی حسادت کفار به مؤمنان که تلاش می‌کنند مسلمانان را به ارتداد بکشانند و از آن‌ها بهره‌کشی کنند و دیگری حسادت مؤمنان به مؤمنان که موجب انباشتگی کینه، نفرت، بدخواهی، خودمحوری و گسستگی در بین گروه‌های مختلف انسانی می‌شود و وحدت تمدنی و نظم اجتماعی را بر هم می‌زند. این پیامدها وقتی شدت می‌یابد که خواص یک جامعه به این رذیلۀ اخلاقی مبتلا باشند.https://qcc.quran.ac.ir/article_222264_078d5ac5797c0436dd808cf31bc6dca6.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250522The Discursive Antagonism in Sūrat al-Aḥzāb: A Study Based on Selected Components of Laclau and Mouffe’s Theoryفضای تخاصم گفتمانی در سورۀ احزاب؛ با بهره‌گیری از برخی مؤلفه‌های نظریۀ لاکلاو و موفه476422226510.22034/jksl.2025.493335.1418FAسید جعفرصادقیاستادیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.0000-0003-2630-1189Journal Article20241210Sūrat al-Aḥzāb addresses challenging themes related to the personal life of the Prophet (PBUH), which have led to various judgments about him and have been exploited by critics of Islam. Additionally, some detractors consider the Qur’an to be incoherent and disjointed, citing the apparent diversity and fragmentation of topics in this sūrah as evidence. Despite several studies on Sūrat al-Aḥzāb, it has not yet been examined through the lens of discourse analysis—a modern linguistic approach to textual analysis. This study hypothesizes that the sūrah’s numerous socio-political statements revolve around a single discursive core. Drawing on select components of Laclau and Mouffe’s theory—which expands discourse from philosophy and culture into the realms of society and politics—this research aims to explain the nature of discursive antagonism in Sūrat al-Aḥzāb. Findings show that two opposing discourses were at play during the revelation of this sūrah. The hypocrites and the weak-hearted constructed a discourse of ignorance and opposition, centered on the notion of hereditary prophethood and support for the Prophet’s adopted son as his successor. This discourse was reinforced by several associated nodal points. In response, the discourse of faith—backed by God, the Prophet (PBUH), and sincere believers—defended the Prophet’s divine mission and role as the Seal of the Prophets, denying any hereditary or elective succession. In doing so, it preserved its hegemonic position and advanced this claim as its central nodal point.سورۀ احزاب مضامینی چالش‌انگیز در ارتباط با مسائل شخصی پیامبر ص مطرح نموده که موجب قضاوت‌هایی دربارۀ ایشان و دست‌مایۀ منتقدان اسلام گردیده است. از سوی دیگر، شماری از منتقدان، قرآن را کتابی پریشان و آشفته می‌دانند که موضوعات مختلف و بی‌ارتباط را در کنار هم آورده است که تنوع و تعدد و پراکندگی ظاهری موضوعات در سورۀ احزاب می‌تواند مؤید این نظر باشد. علی‌رغم چندین پژوهش دربارۀ این سوره، از منظر تحلیل گفتمان که از روش‌های جدید تحلیل متون در دانش زبان‌شناسی است، تاکنون مطالعه‌ای پیرامون آن صورت نگرفته است. گزاره‌های سیاسی‌اجتماعی فراوانی در سورۀ احزاب موجود است که طبق فرضیۀ این پژوهش حول محوری واحد گرد آمده است و این پژوهش در پی آن است تا با بهره‌گیری از برخی مؤلفه‌های تحلیل گفتمانی لاکلا و موفه که مشخصۀ آن تسری گفتمان از حوزۀ فرهنگ و فلسفه به جامعه و سیاست است، فضای تخاصم گفتمانی در سورۀ احزاب را تبیین کند. طبق یافته‌های این پژوهش، دو گفتمان متخاصم در موقعیت نزول سورۀ احزاب درصدد تضعیف هژمونی یکدیگر بوده‌اند. منافقان و بیماردلان گفتمان نفاق و جهل را شکل داده بودند که دالّ مرکزی آن موروثی دانستن جایگاه پیامبر ص و گرایش به نبوت فرزندخواندۀ ایشان به عنوان نبیّ بعدی بود و دیگر دالّ‌های این گفتمان نیز آن را تقویت می‌کرد. در واکنش به آن، گفتمان ایمان، با پشتیبانی خدا و پیامبر ص و مؤمنان راستین، با تبیین جایگاه پیامبر ص به عنوان فرستادۀ خدا و خاتم النبیین که نه موروثی و نه قابل انتخاب است، ضمن حفظ هژمونی خود، به تبیین این موضوع به عنوان دالّ مرکزی خود مبادرت ورزید.https://qcc.quran.ac.ir/article_222265_a73d6e6782962b1b45a2ae20e9d06ed2.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250522An Analytical Study of the Methods Used by the Infallibles in Referencing the Qur'an to Promote Qur'anic Culture in Societyبررسی روش های معصومان در استناد به قرآن، با هدف ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه658622226610.22034/jksl.2025.485894.1404FAمحمدمحققاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ علوم قرآنی اصفهان، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران .0009-0004-2119-6548Journal Article20241028The status of the Qur'an and the Ahl al-Bayt-two enduring legacies of the Prophet (peace be upon him)-and the importance of adherence to them to avoid deviation are well established among Muslims. The Prophet is introduced in the Qur’an as an exemplary model (uswatun ḥasanah), and the Ahl al-Bayt (peace be upon them), as his successors, are likewise seen as guides. Their words and actions are firmly grounded in the Qur’an, and they referred to it in diverse ways, which this study seeks to examine and explain. This descriptive-analytical study aims to identify the various modes of Qur’anic referencing employed by the Infallibles and to clarify how these methods contributed to the promotion of Qur’anic culture in society. The Infallibles referenced both the outward meanings of the Qur’an (including prohibitions, general and specific statements, implications, and exceptions) and its deeper dimensions. In some cases, they generalized Qur’anic content or referred to all verses concerning a specific theme. The findings show that the Ahl al-Bayt referenced the Qur’an through preliminary invocation, dialectical argumentation, and in response to questions. The abundance and variety of such references reflect a deliberate cultural strategy to normalize Qur’anic engagement among the Shiʿa. A clear explanation of this tradition can inspire followers of the Ahl al-Bayt to emulate them by centering the Qur’an in their lives and substantiating their speech and actions with it.جایگاه قرآن و اهل‌بیت این دو یادگار پیامبر ص و اهمیت تمسک به آن دو برای گمراه نشدن پس از ایشان، بر مسلمانان پوشیده نیست. پیامبر در قرآن به عنوان اسوۀ حسنه معرفی شده و به تبع آن اهل‌بیت ع نیز در جایگاه وصایت و جانشینی بعد از پیامبر، از این منزلت برخوردارند. از سوی دیگر، قول و عمل معصومان مستند به قرآن است و ایشان به شیوه‌هایی که بررسی و تبیین خواهد شد، به قرآن استناد کرده‌اند. این پژوهش با هدف بررسی انواع استناد و شیوه‌های معصومان در استناد به قرآن، با روش توصیفی‌تحلیلی سامان یافته و به دنبال روشن ساختن نقش این استناد در توسعۀ فرهنگ قرآن در جامعه است. استنادهای معصومان به ظاهر قرآن (اعم از نهی، عام، خاص، مفهوم و استثنای آن)، یا به باطن آن است و در برخی موارد به تعمیم قرآن و گاهی به مجموع آیات دربارۀ یک موضوع استناد کرده‌اند. ره‌آورد این پژوهش آن است که اهل‌بیت ع با روش‌هایی مانند استناد ابتدایی، استناد در بحث و مناظره و استناد در پاسخ به سؤال، سخن یا عمل خود را به قرآن مستند ساخته‌اند. این حجم از استناد و تنوع آن، نشانه‌ای بر فرهنگ‌سازی این سیره برای شیعیان است. تبیین صحیح این سیره برای پیروان اهل‌بیت ع ، انگیزه‌ای برای تأسی به ایشان در محور قرار دادن قرآن در زندگی و مستندسازی گفتار و کردار خود به قرآن است. https://qcc.quran.ac.ir/article_222266_3dcd1415f3040d93ba42b7f0b4acf435.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250522A Study of the Reflection of Qur'anic Verses in Mihrab Carpets of the Safavid Periodمطالعۀ بازتاب آیات قرآن کریم در نقوش قالی‌های محرابی دورۀ صفوی8711222226710.22034/jksl.2025.489548.1412FAالههپنجه باشیدانشیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران .0000-0001-5631-8622رعنامحمدزادهدانشجوی کارشناسی ارشد رشته نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.0009-0009-4017-6178Journal Article20241118Among the significant decorative elements in Safavid carpets-representing a fusion of Islamic art and culture-is the use of inscriptions containing Qur’anic verses, poetry, or supplications. Mihrab-design carpets, in particular, were commonly adorned with Qur’anic inscriptions and functioned as prayer rugs. In such cases, Qur’anic verses were not merely ornamental but conveyed religious meaning. This article examines how Islamic concepts—especially the content of Āyat al-Kursī-are manifested in the inscriptions of two selected mihrab carpets from the Safavid period. It aims to explore the relationship between the Qur’anic content of the inscriptions and the arabesque motifs and mihrab designs. The study addresses two main questions: What are the formal and semantic features of the woven inscriptions in these carpet bands? And how do the inscriptions relate to the visual motifs and designs? Relying on library sources and image analysis, and using a historical-descriptive method, the research finds that the content of the inscriptions-such as specific verses and dhikr formulas-functions in harmony with the architectural and floral elements of the mihrab-shaped carpets. This confluence of sacred text and design showcases the unity of Islamic art and faith, turning the carpets into a manifestation of Qur’anic meaning.<span lang="AR-SA" style="font-size: 13.0pt; line-height: 115%; font-family: IRLotus;">یکی از تزیینات مهم در قالی‌های صفوی که تجلی‌گر تلفیق هنر و فرهنگ اسلامی است، کتیبه‌نگاری است که شامل آیات قرآن، اشعار یا دعاها می‌شود. قالی‌هایی با طرح محرابی معمولاً با کتیبه‌هایی از عبارات قرآنی مزین می‌شده و به عنوان سجاده کاربرد داشته است. آیات قرآن در کتیبه‌نگاری‌ها، نه‌تنها به عنوان عناصر تزیینی، بلکه به عنوان حاملان مفاهیم دینی عمل می‌کند. این مقاله به بررسی چگونگی تجلی مفاهیم اسلامی از طریق آیات قرآن و به‌ویژه متن آیة‌الکرسی در کتیبه‌نگاری دو نمونۀ منتخب از قالی‌های محرابی دورۀ صفوی پرداخته است و هدف، بررسی ارتباط میان مضامین قرآنی کتیبه‌ها با نقوش اسلیمی و طرح محرابی در قالی‌هاست. این پژوهش در پی پاسخ‌گویی به این دو پرسش است: نقوش نوشتاری بافته‌شده در کتیبۀ قالی‌های مورد مطالعه، چه ویژگی‌های فرمی و معنایی دارد؟ کتیبه‌های اجراشده چه ارتباطی با نقوش تصویری و طرح این قالی‌ها دارد؟ گردآوری داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و تصویری بوده و پژوهش با رویکردی تاریخی و به شیوۀ توصیفی‌تحلیلی صورت گرفته است. این پژوهش از طریق بررسی نوع متن آیات و ذکرهای موجود در کتیبۀ قالی‌ها به عنوان جایگاهی برای عبادت نمازگزاران، ارتباط آیات با شکل محرابی قالی‌های سجاده‌ای و نقوش اسلیمی را بررسی کرده است و اذعان می‌دارد که وجود آن‌ها در کتیبه‌نگاری قالی‌ها، جلوه‌ای از وحدت بین هنر و دین را به نمایش گذاشته و تجلی‌گاه مفاهیم قرآنی است.</span>https://qcc.quran.ac.ir/article_222267_235d511e65d507c775c92935101337c0.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33566220250522Studying and explaining the use of Quranic verses in the narration of the wars of the Safavid periodبررسی و تبیین کاربرد آیات قرآن در روایت جنگ‌های دورۀ صفویه از 907 تا 1038ق11312922226910.22034/jksl.2025.493783.1419FAمحمودمهمان نوازدانشیار گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران .0000-0002-0585-8490یوسفکرمی چمهاستادیار گروه زبان و ادبیات، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.0000-0003-1169-5605مرضیهجمشیدنژادکارشناس ارشد تاریخ اسلام، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.0000-0003-1169-5605Journal Article20241213The Safavid dynasty was established by Shah Ismāʿīl in 907 AH (1501 CE). The foundation and subsequent consolidation of Safavid rule were accompanied by numerous wars—both internal, against domestic rivals, and external, in response to foreign threats. These conflicts resulted in a mix of victories and failures. Safavid historians were responsible for narrating these wars, regardless of the outcome; however, their depictions had to be ideologically consistent and avoid offending the ruling monarchs. One of the key features of Safavid war historiography is the use of Qur’anic verses, known as āyeh-negārī (Qur’anic verse inscription). This study investigates the application of Qur’anic verses in Safavid war narratives. It argues that the primary function of invoking the Qur’an in historical accounts was to legitimize the military actions of the Safavid rulers. The findings show that Safavid historians strategically used verses to justify warfare, frame violent acts, rationalize defeats, and attribute victories to divine favor-often likening kings to prophets. The verses were chosen to affirm specific ideological aims. This historical-analytical study is based on library sources, with interpretation grounded in contemporary Safavid chronicles.سلسلۀ صفویه در سال ۹۰۷ توسط شاه‌اسماعیل صفوی تشکیل شد. استقرار حکومت صفویه در ایران و در ادامه، تحکیم و ادامۀ حیات این سلسله، با جنگ‌های متعددی همراه شد. این جنگ‌ها هم در عرصۀ داخلی جهت مقابله با مخالفان داخلی و هم در عرصۀ خارجی جهت مقابله با تهدیدات خارجی رخ داد که گاهی با موفقیت صفویان و گاهی نیز با عدم کامیابی آن‌ها همراه بود. در این میان، مورخان صفوی موظف به روایت جنگ‌ها بدون توجه به نتایج آن‌ها بودند؛ اما این روایت نباید به‌گونه‌ای رخ می‌داد که سبب آزردگی شاهان صفوی می‌شد. بر این اساس مورخان صفوی در روایت جنگ‌های آن دوره سعی می‌کردند در راستای ایدئولوژی صفویان و باورهای اعتقادی آن‌ها گام بردارند. یکی از مهم‌ترین مولفه‌های روایت جنگ‌های صفویان، استفاده از آیات قرآن و دراصطلاح آیه‌نگاری بوده است. این پژوهش با هدف بررسی کاربرد آیات قرآن در روایت جنگ‌های دورۀ صفوی توسط مورخان آن دوره به انجام رسیده است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین هدف مورخان صفوی در استفاده از آیات قرآن در روایت جنگ‌های دورۀ صفوی، مشروعیت‌بخشی به اقدامات جنگی شاهان این سلسله بوده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مورخان صفوی در روایت آیه‌نگارانه از جنگ‌های دورۀ صفویان اهدافی مانند مشروعیت‌بخشیدن به جنگ‌های صفویان، توجیه اقدامات خشن صفویان در میادین جنگ، توجیه شکست‌های صفویان و نسبت دادن پیروزی‌های آنان به خداوند (تشبیه شاهان به پیامبران الهی) داشته‌اند. مورخان صفوی در همین ارتباط، به‌گونه‌ای از آیات قرآن استفاده می‌کردند که تصدیق‌کنندۀ منظور و هدف آن‌ها باشد. روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی‌تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای است. ابزار اصلی پژوهش استناد به منابع آن دوره است که درنهایت بر پایۀ یافته‌های حاصل از منابع، استنتاج و تبیین و تحلیل به عمل آمده است.https://qcc.quran.ac.ir/article_222269_18c0acedb32797b29cac7b39c1637420.pdf