دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220Research in contrast to the common parable of the present day with the Holy Qur'anپژوهشی در تقابل مثلهای رایج عصر حاضر با قرآن کریم82716618310.22034/jksl.2023.307179.1099FAبی بی حکیمهحسینی دولت آباداستادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده مشهد - ایران.فاطمهدوستکاندانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و معارف قرآن کریمJournal Article20220520It's kind of a short and fascinating one that simplifies the understanding of somewhat difficult issues and is one of the most important categories in cultural and social identity, including rhetorical techniques that are important in the Holy Quran. Influence and intellectual and psychological influence like it can make it an effective tool for propagating and institutionalizing divine teachings, or giving an impetus to the realization and promotion of falsehood. Therefore, the content analysis of the likeness and its presentation on the basics and parables of the Holy Quran are necessary in order to reveal and deal with the intellectual-cultural damage of the second category. The present study is conducted through descriptive-analytical method and matching and comparison to study and explain the interaction and contrast between Quranic principles and parables with current parables of the present day. By reviewing the verses of the Holy Qur'an and their interpretations, the interaction and alignment of many proverbs in verbal and practical subjects has been confirmed, which can be effective in promoting and using these proverbs in different situations of life. At the same time, it has been proved that many proverbs are opposed to the verses and teachings of Islam and what happened in the history of Islam and that they create false thoughts in the minds of the people or, in the context of behavior, carry out some of the duties and obligations that are emphasized by God. , Is oblivious and even false and sometimes foolish.مَثَل، سخن کوتاه و جذابی است که فهم مسایل دشوار را ساده میکند، از مقولههای مهم در هویت فرهنگی و اجتماعی محسوب میشود و از جمله فنون بلاغی حائز اهمیت در قرآن کریم است. تاثیرگذاری و نفوذ فکری و روانی مثل، میتواند آن را به ابزاری کارآمد برای تبلیغ و نهادینهسازی معارف الهی، یا دستاویزی در جهت واقعنمایی و ترویج باطل بدل کند. لذا تحلیل محتوایی امثال و عرضه آن بر مبانی و مثلهای حق قرآن کریم، به منظور آشکارسازی و مقابله با آسیبهای فکری-فرهنگی ضروری است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و تطبیق و مقایسه به بررسی و تبیین تقابل مبانی و مثلهای قرآنی با مثلهای رایج عصر حاضر پرداخته است. با بررسی آیات قرآن کریم و تفاسیر آنها مشخص شد بخشی از ضربالمثلها با آیات و تعالیم اسلامی ناهماهنگ است که در دو حوزه فکری و رفتاری مورد تحلیل قرار گرفت. دسته اول شامل مثلهایی است که متضمن افکار و عقاید نادرست بوده و با اصول اعتقادی توحید، عدل و معاد سازگار نیست؛ همچون: «آتش که گرفت، تر و خشک میسوزند». مثلهای دسته دوم در بعد رفتاری با آموزه های قرآنی ناسازگار بود و انجام برخی واجبات و فرائض را که مورد تاکید خداوند است، مورد فراموشی قرار داده و حتی نادرست و گاه نابخردانه قلمداد میکند؛ مانند: «عیسی به دین خود، موسی به دین خود» و «تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها»https://qcc.quran.ac.ir/article_166183_0efb2b2f9b090c30ea3cd6130b75db93.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220Investigating the role of Iranians in the expansion of Qur'anic interpretation and sciences in the age of Imams (peace be upon them)بررسی نقش ایرانیان در تمدن قرآنی - اسلامی در عصر حضور ائمه(ع)285116618410.22034/jksl.2023.357881.1149FAسید محمداسماعیلیگروه تفسیر و علوم قرآن، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم0000-0002-2748-782XJournal Article20220825During the era of Imams (a.s.), Iranian thinkers had a significant impact on the development of Qur'anic sciences and interpretation. Over time, the interpretations of Iranians grew significantly in terms of quantity and quality. In the beginning, the interpretations of the Iranians included some surahs and verses of the Holy Quran, but with a short distance from the era of revelation, from the second century onwards, their interpretations included all the verses of the Holy Quran, and they grew significantly in terms of quality. Sources and documents of Iranian interpretation are divided into two categories: connected and disconnected. The attached documents include: literary points, writing style, characteristics of the audience and the topic of speech and separate documents include: other verses, hadiths, opinions of the Companions, common conversations, intellectual information, references to poems and opinions of divine religions other than Islam. In this research, using the descriptive-analytical method, the efforts of some prominent Iranian thinkers to expand the interpretation and sciences of the Qur'an in the era of the presence of the infallible imams (a.s.) have been examined. The purpose of this research is to prove the claim that Iranians played a significant role in the development of Qur'an interpretation and sciences at the beginning of Islam, and this is due to their love and affection for the Qur'an. The main research question is, to what extent did Iranians play a role in the expansion of Quranic interpretation and sciences during the era of presence? With a brief review, it can be said that Iranians have played a significant role in the development of Qur'anic interpretation and sciences during the present era and thinkers such as: Salman Farsi, Dahhak, Muqatil and Ali Ibn Ibrahim Qomi are among the pioneers of these sciences.در عصر حضور امامان(ع)، اندیشمندان ایرانی تأثیر به سزایی در رشد علوم قرآنی و تفسیر داشته اند. تفاسیر ایرانیان با گذر زمان از لحاظ کمی و کیفی رشد چشم گیری داشت. در ابتدا تفاسیر ایرانیان شامل برخی سورهها و آیات قرآنکریم بود، اما با فاصله اندکی از عصر نزول، از قرن دوم به بعد تفاسیر آنان تمام آیات قرآنکریم را در برگرفت و از لحاظ کیفی نیز رشد چشمگیری پیدا کرد. مآخذ و مستندات تفسیر ایرانیان به دو دسته متصل و منفصل تقسیم می شود. مستندات متصل عبارتند از: نکات ادبی، سیاق، ویژگی های مخاطب و موضوع سخن بود و مستندات منفصل عبارتند از: آیات دیگر، روایات، آرای صحابه، محاورات عرفی، معلومات عقلی، استناد به اشعار و آرای اهل کتاب بود. <br /><br />در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، تلاش های برخی از اندیشمندان شاخص ایرانی برای گسترش تفسیر و علوم قرآن در عصر حضور امامان معصوم(ع) مورد بررسی قرار داده است. هدف این پژوهش اثبات این مدعاست که ایرانیان در گسترش تفسیر و علوم قرآن در صدر اسلام نقش به سزایی داشتند و این به دلیل عشق و علاقه آنان به قرآن است. سوال اصلی پژوهش این است که ایرانیان در عصر حضور تا چه میزان در گسترش تفسیر و علوم قرآنی نقش داشته اند؟ با بررسی اجمالی می توان گفت ایرانیان در عصر حضور نقش چشمگیری در گسترش تفسیر و علوم قرآنی داشته اند و اندیشمندانی مانند: سلمان فارسی، ضحاک، مقاتل و علی بن ابراهیم قمی جزء پیشتازان این علوم به شمار می آیند.https://qcc.quran.ac.ir/article_166184_43318166e96ce3de97c1d08ce6ee6e85.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220Examining and understanding the Quranic indications on the desirability of creating a religious civilizationبررسی و فهم دلالت های قرآنی بر مطلوبیت ایجاد تمدن دینی528516745410.22034/jksl.2023.349665.1126FAمهدیخوشدونیگروه قرآن و حدیث، پژوهشکده الهیات و معارف اسلامی ، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق ، قم ، ایرانJournal Article20220629Civilization is the best manifestation of desirable human social life. Meanwhile, building a civilization based on religious and monotheistic ideology is the intellectual desire and practical program of Islamic civilization. The Qur'an's response to the desirability of religious civilization and the need to establish it plays a vital role in strengthening the ideological foundations of the religion-oriented civilization theory. Therefore, the problem is to understand the civilizational approaches of the Holy Quran on creating a monotheistic civilization. The present research is designed with the aim of understanding the implications of the Holy Quran on the confirmation of the need to create a religious civilization, with three time statements: past, present and future - in the eyes of the Quran. This article has investigated and understood the Qur'anic reasons for the desirability of monotheistic civilization with a descriptive and analytical method. The answer to this question from the Qur'an, considering the past situation, indicates a supportive state, and in the present situation, encourages progress towards a civilizational state, and looking at the future state, it shows the drawing of a comprehensive and unparalleled civilizational horizon. In more clear terms, the Quran's response to the civilization of contemporary scholars; First, in looking back, it is to present data that can be an empirical support for the formation of monotheistic civilizations and second, in the current context of the society, it continuously encourages the Islamic society to upgrade to the propositions and components of civilization and third, in the upcoming state, it outlines the future of civilization for Muslims all over the world and makes them hopeful and determined to achieve this great ideal and promise.تمدن بهترین نمود حیات اجتماعی مطلوب بشری است. در این میان ساخت یک تمدن بر اساس ایدئولوژی دین محور و توحید گرا، خواسته فکری و برنامه عملی تمدن خواهان اسلامی است. پاسخ قرآن به مطلوبیت تمدن دینی و لزوم برپایی آن، نقش حیاتی ای در استحکام بنیادهای عقیدتی نظریه تمدن دین محور دارد.بنابراین مساله فهم رویکردهای تمدنی قرآن کریم بر ایجاد یک تمدن توحید محور است پژوهش حاضر با هدف فهم دلالتهای قرآن کریم بر صحه گذاری بایستگی ایجاد تمدنی دینی، با سه گزاره زمانی ِگذشته،حال و آینده -در نگاه قرآن- شکل گرفته است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی اقدام به بررسی و فهم دلایل قرآنیِ مطلوبیت تمدن توحیدی نموده است. پاسخ این پرسش از قرآن، در توجه به وضعیت پیشینی و گذشته، بیانگر حالت پشتوانه ای بوده و در وضعیت حال، تشویق به پیشرفت بسوی وضعیت تمدنی و در نگاه به وضعیت پسینی و آینده نگر، ترسیمِ افقِ تمدنی فراگیر و بی همتا را رخ می نمایاند. به عبارت واضح تر پاسخ قرآن به تمدن پژوهان عصر حاضv؛نخست آنکه در نگاه به پشت سر، ارائه داده های است که می تواند یک پشتوانه تجربی از شکل گیری تمدنهای توحیدی باشد و دوم در بستر فعلی اجتماع آنکه پیوسته جامعه اسلامی را تشویق به ارتقاء به گزاره ها و مولفه های تمدن ساز می نماید و سوم در حالت پیش رو، آینده ایی تمدنی را برای مسلمانان در سرتاسر دنیا ترسیم می کند و آنان را به دستیابی به این آرمان و نوید بزرگ، امیدوار و مصمم می سازد.https://qcc.quran.ac.ir/article_167454_b90e7cdf13d8a84c7a6f64aa2e19cd2e.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220Rereading the way of reflecting the news of the Prophet (pbuh) in Kamal-al-Din and Tammam-ul-Naima Sadouq (RA) based on Quranic verses and historical sourcesبازخوانی نحوه انعکاس اخبار بشارات النبی (ص) در کمالالدین و تمامالنعمه صدوق (ره) بر اساس آیات قرآنی و منابع تاریخی8610316745510.22034/jksl.2023.365009.1161FAفرهادنعمتیدکترای مدرسی معارف اسلامی. دانشگاه شهید بهشتی تهران .ایرانعباساحمدوندعضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتیخلیلنعمتیاستادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد واحد تهران غربJournal Article20221010The fact that the previous prophets had prophesied about the appearance of Prophet Muhammad is mentioned in the verses of the Qur'an. Historians and scholars have also presented news of a kind of knowledge and prophecy about the Prophet's mission in the periods close to the advent of Islam by priests and religious leaders. Sheikh Sadouq, who was one of the scholars of Imamiyya news, in his book Kamal al-Din and Tamma Al-Naimah, has narrated news on this subject from Imami and non-Imami narrators, which are associated with some meta-historical events. The upcoming topic is interdisciplinary and has to do with history, hadith and men's studies and also the combined method was used for document review and content analysis. Considering the importance of the mentioned reports, the question arises that to what extent do the data reported by Sheikh Sadouq converge with the verses of the Qur'an and other historical and narrative sources? To what extent are the documents and content of these reports reliable and close to reality? The findings of the research confirm the claim that the Prophet's tidings are consistent with the Qur'anic verses and historical sources and the sub-stories and some meta-historical contents of the news are not compatible with reality and historical narratives.اصل اینکه پیامبران پیشین درباره ظهور حضرت محمد پیشگوییهایی داشتهاند در آیاتی از قرآن مورد اشاره قرار گرفته است. مورخان و محدثان نیز خبرهایی از نوعی آگاهی و پیشگویی از بعثت حضرت در دورههای نزدیک به ظهور اسلام از سوی کاهنان و کشیشان ارائه دادهاند. شیخ صدوق از عالمان به اخبار امامی در کتاب کمالالدین و تمام النعمه خبرهایی را در این موضوع از راویان امامی و غیر امامی نقل کرده است که با برخی از رویدادهای فراتاریخی همراه است.<br />موضوع پیش رو میانرشتهای و با تاریخ، حدیث و رجال سرکار دارد و روش ترکیبی برای بررسی اسناد و تحلیل محتوا مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به اهمیت گزارشهای یاد شده این پرسش پیش میآید که دادههای گزارش شده از سوی صدوق تا چه اندازه با آیات قرآن و منابع تاریخی و روایی دیگر همگرا هستند؟ اسناد و محتوای این گزارشها تا چه میزان اطمینان آور و نزدیک به واقع مینمایند؟یافتههای پژوهش تأییدکننده این مدعاست که در اصل و کلیت وجود بشارات النبی همخوان با آیات قرآنی و منابع تاریخی است و داستانهای فرعی و برخی از مطالب فراتاریخی اخبار، چندان با واقعیت و روایتهای تاریخی سازگار نیست.https://qcc.quran.ac.ir/article_167455_0a0b7ea3a00fac595013579b53e34c36.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220The connection and continuity of color in the Quran and mosque architecture in Islamic civilizationارتباط و پیوستگی رنگ در قرآن و معماری مسجد در تمدن اسلامی10412716770210.22034/jksl.2023.365485.1163FAسید احمدعقیلیدانشیار و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستانمحمد رضااسماعیلیاستادیار دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره. تهران. ایرانسید مصطفیطباطباییدانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان0000-0001-8804-8583Journal Article20221022This research aims to examine and explain the element of color as a common keyword, which exists both in the verses of the Qur'an and in the architecture of mosques in Islamic civilization. In the art and architecture of Islamic civilization, colors are used wisely, and this use is done with the knowledge of the symbolic meaning of each color and the general reaction created by that color in the human psyche, and in a holy place - that is, the mosque. The effort of the Muslim artist has always been to take an effective step towards the flourishing of Islamic art in the sacred architecture of mosques by using the knowledge of the principles of color in Islamic architecture. Considering that the artist has used the most original colors (which are mentioned in the Quran) in the architecture of mosques, therefore the main focus of this research is to explain the connection and close connection between the architecture of the mosque and the element of color, which in the text of the Holy Book It is also mentioned. In a descriptive-analytical way from the sources and studies of art history, the conclusion is raised that the Quran was the main source of Muslim architect's thought in decorating the interior and exterior of mosque architecture in Islamic civilization and Islamic architects have paid special attention to the colors mentioned in the Quran to decorate the interior and exterior of mosques.این پژوهش بر آن است عنصر رنگ را به عنوان کلید واژه مشترک که هم در آیات قرآن و هم در معماری مسجد در تمدن اسلامی وجود داد مورد بررسی و تبیین قرار دهد. درهنرومعماری تمدن اسلامی ، از رنگ ها بصورت خردمندانه ای استفاده می شود و این استفاده با آگاهی از معنای نمادین هر رنگ و واکنش کلی ایجاد شده از آن رنگ در روان انسان، و در مکانی مقدس- یعنی مسجد- انجام می پذیرد. تلاش هنرمند مسلمان همواره بر این بوده که با استفاده از شناخت اصول رنگ در معماری اسلامی، بتواند گامی موثر در مسیر شکوفایی هنر اسلامی در معماری مقدس مساجد بردارد . با توجه به اینکه هنرمند در معماری مساجد از اصیل ترین رنگها (که در قرآن از آنها نام برده شده) استفاده نموده، لذا محور اصلی پژوهش حاضر، تبیین ارتباط و پیوستگی تنگاتنگ تزیین معماری مسجد با عنصر رنگ-که در متن کتاب آسمانی به انواع آن نیز اشاره شده- می باشد. به روش توصیفی- تحلیلی از منابع و مطالعات تاریخ هنر این استنباط و نتیجه مطرح می شود که قرآن منبع اصلی اندیشه معمار مسلمان در تزیین پوشش داخلی و خارجی معماری مسجد در تمدن اسلامی بوده و معماران اسلامی به رنگ های مطرح شده در قرآن برای تزیین فضای داخلی و بیرونی مساجد توجه خاصی داشته اند.https://qcc.quran.ac.ir/article_167702_d4141f12d7eb7d68b7ae95b697ca7674.pdfدانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان)فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن2783-33563420230220Comparison and evaluation of gender roles in the culture of the Holy Quranمقایسه و ارزیابی نقشهای جنسیتی در فرهنگ قرآن کریم12814816770310.22034/jksl.2023.355904.1142FAسعیدهالهی دوستکارشناس ارشدمشاوره مدرسه، دانشکده مشاوره و روانشناسی، دانشگاه پیام نور ، اصفهان، ایرانسید محمدقلمکاریانعلوم تربیتی، گروه مشاوره و روانشناسی، پیام نور،تهران، ایران0000-0002-9288-9067مهتابرضاپورگروه مطالعات زنان، دانشگاه ادیان، قم، ایرانعلیربانیعلوم اجتماعی ، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات، دانشگاه اصفهان ، اصفهان، ایرانJournal Article20220813The correct definition of gender roles in societies and appropriate to female and male characteristics is one of the effective factors in family consolidation. Gender roles in different societies are derived from the culture and religion of that society, since the Qur'an is one of the original sources of our culture, it should be referred to for a proper understanding and definition of gender roles. In this article, by referring to the verses of the Quran and existing interpretations, it compares and evaluates gender roles according to the two Quranic models of Prophet Moses (pbuh) and Prophet Mary (pbuh). The current research has been done with qualitative method and documentary and theoretical analysis. The results show that the models of men and women in the Qur'an are the same in terms of human affairs and closeness to God, but prophecy and mission, meaning the leadership of society, are the responsibility of men. Both Qur'anic models, including the pious and close to God's door, have been trained by God's prophets in a period of their lives. Both have divine miracles, one is a shining hand and a cane, and the other is a child who speaks in the cradle. Both call to God Almighty and ask God for help during hardships. The special role that is listed for Maryam (pbuh) is the mother of the divine prophet, and the special role of Prophet Moses (pbuh) is his prophethood and mission. The feeling that is considered for Maryam (S) is the worry and fear of her chastity being violated. In the case of Prophet Moses (pbuh), the feelings of fear and anger, fear of Pharaoh's denial, as well as fear of deceiving people by sorcerers and anger at seeing his people go astray, have been mentionedتعریف درست از نقش های جنسیتی در جوامع و متناسب با ویژگی زنانه و مردانه از جمله عوامل موثر در تحکیم خانواده است. از آنجا که نقش های جنسیتی در جوامع مختلف برگرفته از فرهنگ و مذهب آن جامعه اند، در این مقاله با رجوع به آیات قرآن و تفاسیر موجود با روش اسنادی، نقش های جنسیتی در قرآن با توجه به دو الگوی قرآنی حضرت موسی (ع) و حضرت مریم (س) بررسی می شوند. <br /><br />نتایج نشان می دهد الگوهای زن و مرد در قرآن از نظر شئون انسانی و قرب الهی، یکسان هستند اما نبوت و رسالت به معنای رهبری جامعه به دوش مردان است. هر دو الگوی قرآنی از جمله پرهیزگاران و مقربان درگاه الهی بوده و در دوره ای از زندگی خود تحت تربیت پیامبران الهی قرار گرفته اند. هر دو دارای معجزه الهی بوده یکی ید بیضا و عصا و .... و دیگری فرزندی که در گهواره سخن می گوید. هر دو به سمت خداوند متعال دعوت نموده و در جریان سختی ها از خداوند طلب کمک می نمایند. نقش ویژه ای که برای حضرت مریم (س) برشمرده مادری پیامبر الهی است و نقش ویژه حضرت موسی (ع) نبوت و رسالت ایشان است. احساسی که برای مریم (س) بر شمرده شده نگرانی و ترس از خدشه دار شدن عفت وی است. در صورتی که برای حضرت موسی (ع) به احساسات ترس و خشم، ترس از تکذیب فرعون و نیز ترس از فریب مردم توسط ساحران و خشم از مشاهده گمراهی قوم خود، اشاره شده است.https://qcc.quran.ac.ir/article_167703_9d5839fbbf99dae34068a0b0b87ea2c5.pdf