دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم (دانشکده علوم قرآنی اصفهان) فصلنامه قرآن، فرهنگ و تمدن 2783-3356 3 1 2022 06 22 Measuring the cultural and civilizational implications of arrogance in society and history from the perspective of the Holy Quran پیامدسنجی فرهنگی و تمدنی استکبار در جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن کریم 70 89 152497 10.22034/jksl.2022.335751.1076 FA محمد مصطفی اسعدی دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشکده پزشکی استادیار گروه معارف اسلامی 0000-0002-4529-6250 احمد تاجیکی استادیار دانشگاه فرهنگیان محمد شهبازی دانش آموخته دانشگاه معارف Journal Article 2022 04 15 The problem of the present research is the answer to the question that the social damage of arrogance, according to its Quranic concept and dimensions, what consequences has it had and has in the field of culture and civilization of human societies throughout history? Based on the findings of the present research, through the method of intra-textual and extra-textual interpretation in the Qur'an verses, the cultural consequences of arrogance include conflict and confrontation with religious culture, anti-cultural discourse, anti-cultural flow and aristocracy in lifestyle. The civilizational consequences of arrogance include de-security of people, creation of class differences and weakening or destruction of social solidarity in religious society. Of course, these two types of consequences sometimes appear together. As a result, it was found that arrogance is a common harm in every period of human history, and its consequences are not specific to religious and ideological fields, and secondly, it can be formed and manifest its consequences not only in the non-believing society, but also in the believing society. مسئله پژوهش حاضر پاسخ به این پرسش است که آسیب اجتماعی استکبار با توجه به مفهوم و ابعاد قرآنی آن، چه پیامدهایی در عرصه‌ی فرهنگ و تمدن جوامع بشری در طول تاریخ داشته و دارد؟ بر اساس یافته­های پژوهش حاضر، به روش تفسیر درون متنی و برون متنی در آیات قرآن، پیامدهای فرهنگی استکبار: تعارض و تقابل با فرهنگ دینی، گفتمان­سازی ضدفرهنگی، جریان­سازی ضدفرهنگی و اشرافی­گری در سبک زندگی است. پیامدهای تمدنی استکبار: امنیت­زدایی از انسان، ایجاد اختلاف طبقاتی و تضعیف یا تخریب همبستگی اجتماعی در جامعه‌ی دینی است. هرچند این دو گونه پیامد گاهی به صورت توامان بروز می­یابند. در نتیجه مشخص می‌گردد استکبار، آسیب رایج در هر دوره از حیات تاریخ بشری است و پیامدهای آن اول: اختصاصی به عرصه­های دینی و ایدئولوژیک ندارد و دوم: نه تنها در جامعه‌ی غیرایمانی، بلکه در جامعه ایمانی هم قابل شکل‌گیری و بروز پیامدهای خویش است. https://qcc.quran.ac.ir/article_152497_0bc2adf708740e30072f4a749bf17295.pdf